{"id":104446,"date":"2016-07-04T00:03:05","date_gmt":"2016-07-03T22:03:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olino.org\/?p=104446"},"modified":"2016-07-01T14:21:36","modified_gmt":"2016-07-01T12:21:36","slug":"als-je-er-op-gaat-letten-ga-je-het-pas-zien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2016\/07\/04\/als-je-er-op-gaat-letten-ga-je-het-pas-zien\/","title":{"rendered":"Als je er op gaat letten ga je het pas zien"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Verlichting-op-aarde.jpg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-104527\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Verlichting-op-aarde-100x66.jpg\" alt=\"Verlichting op aarde\" width=\"100\" height=\"66\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Verlichting-op-aarde-100x66.jpg 100w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Verlichting-op-aarde-400x264.jpg 400w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Verlichting-op-aarde-590x390.jpg 590w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Verlichting-op-aarde.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 100px) 100vw, 100px\" \/><\/a>Ik ben al enige tijd aangesloten bij een stichting genaamd KLEAN, wat zoveel betekent als Klagen Loont Echt Absoluut Niet. Deze stichting houdt zich bezig met het probleem van het zwerfafval en de daaruit ontstane plastic soep, en het valt me op dat alle uitgangspunten om dit probleem aan te pakken ook op andere milieuvraagstukken van toepassing zijn.<br \/>\nMisschien wel het belangrijkste is het uitgangspunt dat wat je ook doet, hoe klein ook, altijd zin heeft. Helemaal niks doen en klagen daarentegen niet.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>Al van jongs af aan houdt het milieu en de toekomst van onze Aarde mij bezig.<br \/>\nTerugkijkend moet ik meteen ook constateren dat het in de uitvoering nogal eens schortte, deels te wijten aan een andere moraliteit in de samenleving, maar ook aan het gebrek aan kennis, middelen en mogelijkheden. Op een bepaald moment drong het tot me door dat ik mijn zorgen om moest zetten in daden.<\/p>\n<h3>Gas<\/h3>\n<p>Ons 70-er jaren huis is niet het toonbeeld van energiebesparing, dus door de jaren heen is er het een en ander aangepast om met name het gasverbruik te verminderen. Vloerisolatie van TonZon, HR++ dubbelglas op de begane grond, thermostaat een graadje lager en een nieuwe HR++-ketel zonder warmwater opslag hebben gezorgd dat het verbruik met 36% teruggebracht is naar zo\u2019n 1900 m3 per jaar (een getal waar we nog steeds niet tevreden over zijn overigens) zonder het gevoel te hebben echt iets in te hoeven leveren op ons wooncomfort (integendeel zelfs).<\/p>\n<h3>Elektra<\/h3>\n<p>We hebben ook zonnepanelen, en door de jaren heen zijn er nogal wat bijgekomen.<br \/>\nIn 2004 kwamen de eerste 6 van Vereniging Zonnestroom, in juli 2010 via BelDeZon 10 panelen extra en in juli 2011 hebben we met de <a title=\"Actiegroep om in 2030 volledig over te zijn geschakeld op duurzame energie.\" href=\"http:\/\/www.urgenda.nl\/\">Urgenda<\/a>-actie Wij Willen Zon nog eens 12 panelen aangeschaft.<\/p>\n<p>Aan de verbruikskant hebben we veel gedaan aan het voorkomen van sluipverbruik van apparatuur, het vervangen van lampen door <a title=\"Test ledlampen\" href=\"http:\/\/www.olino.org\/advice\">LED-lampen<\/a> en het onnodig draaien van vloerverwarmingspompen in de zomer en \u2019s nachts en het vervangen van de deurbel-transformator door een solar-bel.<\/p>\n<h3>Terugverdientijd<\/h3>\n<p>Bij de aanschaf van panelen en het uitvoeren van woningverbeteringen heeft terugverdientijd voor ons nooit de doorslag gegeven, de financi\u00eble draagkracht natuurlijk wel.<br \/>\nWe geloven niet dat de toekomst van de Aarde en dus van onze kinderen en hun kinderen uitgedrukt kan (mag) worden in terugverdienmodellen. Hoe kun je sowieso onbetaalbare zaken uitdrukken in geld?<br \/>\nWat ervoor in de plaats zou moeten komen is \u2018keuzes maken\u2019.<\/p>\n<h3>Tot zover de moraliteit, nu de harde cijfers en rekenmethoden<\/h3>\n<p>Voor de ge\u00efnteresseerden, hier een overzicht van ons zonnepanelen-arsenaal:<\/p>\n<figure id=\"attachment_104488\" aria-describedby=\"caption-attachment-104488\" style=\"width: 458px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-104488 \" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/orientatie.png\" alt=\"orientatie zonnepanelen\" width=\"458\" height=\"252\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-104488\" class=\"wp-caption-text\">De ligging van de verschillende groepen panelen op de 2 zadeldaken (hoofdgebouw woning en dak van de tot studio omgebouwde garage) zijn niet optimaal, maar ook niet heel slecht. Wit zijn de contouren van de 2 daken, geel geeft ligging van de panelen weer). De panelen zijn dus ruwweg oost- en west geori\u00ebnteerd, zoals uit bijgaand plaatje valt op te maken.<\/figcaption><\/figure>\n<table dir=\"ltr\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\">Aantal zonnepanelen<\/th>\n<th scope=\"col\">Type zonnepanelen<\/th>\n<th scope=\"col\">Wattpiek van deze serie panelen<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td scope=\"row\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 6<\/td>\n<td valign=\"top\">panelen Isofoton I-110<\/td>\n<td valign=\"top\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 660 Wp<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 10<\/td>\n<td valign=\"top\">panelen Ecostream Atrium Ubbink 180Wp<\/td>\n<td valign=\"top\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1800 Wp<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 12<\/td>\n<td valign=\"top\">panelen (2&#215;6 gekoppeld) Urgenda 235Wp<\/td>\n<td valign=\"top\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2820 Wp<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th scope=\"row\">28 in Totaal<\/th>\n<td valign=\"top\"><strong>3 type panelen<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 5280 Wp<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Omdat we verschillende zonnesystemen hebben en daarnaast ook nog elektrisch rijden \u00e9n via Greenchoice deelnemen aan 2 windmolens is het vrij lastig om \u2018zuivere\u2019 cijfers van verbruik en levering te krijgen. Daarom heb ik een aantal meetpunten samengevoegd in een spreadsheet. Zo kan ik het verbruik en de opbrengst vanuit verschillende kanten benaderen.<\/p>\n<h4>Wekelijks noteer ik de standen van de verschillende leverings- en verbruikspunten:<\/h4>\n<p>&#8211; stroomverbruik hoog<br \/>\n&#8211; stoomverbruik laag<br \/>\n&#8211; teruglevering hoog<br \/>\n&#8211; teruglevering laag<br \/>\n&#8211; stand 6 zonnepanelen (middels een draadloze opbrengstmeter)<br \/>\n&#8211; stand 10 zonnepanelen (middels opbrengstmeter in meterkast vanwege SDE-subsidie)<br \/>\n&#8211; stand 6 panelen studio tuinzijde (middels stand op omvormer)<br \/>\n&#8211; stand 6 panelen studio straatzijde (middels stand op omvormer)<br \/>\n&#8211; stand verbruiksmeter elektrische auto (apart metertje i.v.m. declaratie zaak)<br \/>\n&#8211; weekopwekking windmolen 1 (via app)<br \/>\n&#8211; weekopwekking windmolen 2 (via app)<br \/>\n&#8211; aardgas meterstand<\/p>\n<h4>De data gaan in de spreadsheet waarna ik o.a. de volgende data kan herleiden:<\/h4>\n<p>&#8211; totaalverbruik van het huishouden (dus zonder auto)<br \/>\n&#8211; netto verbruik of teruglevering van het huishouden na aftrek eigen opwekking zonnepanelen<br \/>\n&#8211; percentage eigen opwekking t.o.v. totaalverbruik huishouden<br \/>\n&#8211; verloop van gebruik huishouden vs opwekking gedurende het jaar<\/p>\n<h4>De spreadsheet kent 3 vormen:<\/h4>\n<p>&#8211; \u00e9\u00e9n doorlopende versie (leuk om ontwikkelingen in jaren te zien)<br \/>\n&#8211; info per kalenderjaar (om jaren makkelijk met elkaar te kunnen vergelijken)<br \/>\n&#8211; \u2018afgelopen 52 weken\u2019-versie om steeds een actueel jaarinzicht te hebben<\/p>\n<p>Aan de tabellen heb ik grafieken gekoppeld die een mooi beeld geven van het verloop van verbruik en opwekking.<\/p>\n<p>De spreadsheet van 2015 ziet er als volgt uit:(klik voor vergroting)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_weekoverzicht.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-104484 size-large\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_weekoverzicht-590x332.png\" alt=\"Overzicht energiegebruik\" width=\"590\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_weekoverzicht-590x332.png 590w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_weekoverzicht-100x56.png 100w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_weekoverzicht-400x225.png 400w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_weekoverzicht.png 1848w\" sizes=\"(max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Enkele conclusies:<br \/>\n&#8211; 82,94% van ons huishoudelijk verbruik wordt opgewekt met onze zonnepanelen (3.107 kWh)<br \/>\n&#8211; Bruto verbruik huishouden is 3.746 kWh, nettoverbruik is 639 kWh<br \/>\n&#8211; De auto heeft 2.780 kWh geladen. Daartegenover staat een opwekking van 3.280 kWh van de windmolens.<\/p>\n<p>Aan deze spreadsheet zijn verschillende grafieken gekoppeld die de informatie wat inzichtelijker maken.<br \/>\nStroomverbruik\/opwekking 2015 ziet er dan als volgt uit:<\/p>\n<figure id=\"attachment_104481\" aria-describedby=\"caption-attachment-104481\" style=\"width: 616px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_elektra.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-104481\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_elektra.png\" alt=\"Overzicht jaarlijks elektra\" width=\"616\" height=\"380\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-104481\" class=\"wp-caption-text\">De bovenlijn van het rode gebied geeft het brutoverbruik van ons huishouden aan. De onderste lijn geeft aan dat we netto terugleveren aan het net (groene gedeelte) of dat we netto verbruiken (bruine gedeelte).<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ook voor ons gasverbruik is een grafiek:<\/p>\n<figure id=\"attachment_104482\" aria-describedby=\"caption-attachment-104482\" style=\"width: 576px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_gas.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-104482\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_gas.png\" alt=\"Grafiek gasverbruik\" width=\"576\" height=\"383\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-104482\" class=\"wp-caption-text\">Een lijndiagram-overzicht van 2015 die het verbruik per week weergeeft en een staafdiagram van het verbruik door de jaren heen. Tussen 2010 en 2011 zijn de verschillende maatregelen in huis uitgevoerd, wat geleid heeft tot een bezuiniging van zo\u2019n 36%.<\/figcaption><\/figure>\n<p><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Gas-jaarverloop.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter  wp-image-104485\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Gas-jaarverloop.png\" alt=\"Gasgebruik per jaar\" width=\"587\" height=\"355\" \/><\/a><\/p>\n<p>Helaas kunnen we onze energie nog niet zelf opslaan. Voorlopig blijft er dus nog het negatieve effect dat je in de wintermaanden een groot deel van de energie van het net moet betrekken.<br \/>\nOm inzicht te krijgen hoe dit zich verhoudt is er ook nog een staafdiagram die de verhoudingen wat beter visualiseren:<\/p>\n<figure id=\"attachment_104483\" aria-describedby=\"caption-attachment-104483\" style=\"width: 580px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_herkomst.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-104483\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/2015_herkomst.png\" alt=\"Herkomst stroom \" width=\"580\" height=\"671\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-104483\" class=\"wp-caption-text\">Links (gebruik energie) geeft de hoeveelheid stroom aan die rechtstreeks van de panelen gebuikt wordt (geel), de stroom die we middels saldering van de panelen later terugnemen (groen) en de stroom die we extra afnemen van het net (donkergroen). Het grijze gedeelte is de stroom die nodig is om onze EV thuis op te laden. Rechts (opwekking) geeft inzicht in de opbrengsten van onze zonnepanelen (geel) en winddelen (cyaan-blauw) Bij de vergelijking kun je nu mooi zien dat onze totale jaaropwekking net niet genoeg is om aan onze totaalvraag te kunnen voldoen. Twee derde van de stroom van onze zonnepanelen wordt via saldering verrekend.<\/figcaption><\/figure>\n<h3>Toekomstdroom<\/h3>\n<p>Twee jaar geleden hebben we onze garage verbouwd tot studio. We hebben met duurzame vlas-isolatie een hoge isolatiewaarde bereikt. Ondanks een intensief gebruik van deze ruimte lijkt het totale gasverbruik niet noemenswaardig gestegen. Deels komt dit door een verplaatsing van activiteiten waardoor we het woonhuis minder verwarmen, anderzijds merken we het effect van een zeer hoge isolatiewaarde. De ruimte verliest maar heel langzaam haar warmte, ondank dat de ruimte geheel vrijstaand is en dus alleen buitenmuren heeft.<br \/>\nDeze ervaring smaakt naar meer en momenteel zijn we ons aan het beraden welke volgende stappen we nog kunnen nemen naar een overgang naar een fossielvrije toekomst.<br \/>\nMaar tot die tijd weten wij ons gesterkt door de gedachte dat iedere stap, hoe klein ook, er toe doet! Ons hoor je niet klagen.<\/p>\n<p>U kunt mij volgen op <a title=\"Zie hier de werkervaring van Henk Vrugt\" href=\"https:\/\/nl.linkedin.com\/in\/henk-vrugt-97551b14\/nl\">Linkedin<\/a> of <a title=\"Twitteraccount \" href=\"https:\/\/twitter.com\/hageve\">Twitter<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ik ben al enige tijd aangesloten bij een stichting genaamd KLEAN, wat zoveel betekent als Klagen Loont Echt Absoluut Niet. Deze stichting houdt zich bezig met het probleem van het zwerfafval en de daaruit ontstane plastic soep, en het valt me op dat alle uitgangspunten om dit probleem aan te pakken ook op andere milieuvraagstukken [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":129,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104446"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/129"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104446"}],"version-history":[{"count":46,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104529,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104446\/revisions\/104529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}