{"id":16717,"date":"2010-07-22T00:00:12","date_gmt":"2010-07-21T22:00:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olino.org\/?p=16717"},"modified":"2010-07-23T12:22:44","modified_gmt":"2010-07-23T10:22:44","slug":"1-op-20-zonnepanelen-defect","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2010\/07\/22\/1-op-20-zonnepanelen-defect\/","title":{"rendered":"1 op 20 zonnepanelen defect?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/zonnepaneel.jpg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/zonnepaneel-100x75.jpg\" alt=\"zonnepaneel\" title=\"zonnepaneel\" width=\"100\" height=\"75\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-2591\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/zonnepaneel-100x75.jpg 100w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/zonnepaneel.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 100px) 100vw, 100px\" \/><\/a>Recent kwam ik het volgende bericht tegen in de telegraaf: &#8220;Wie denkt met zonnepanelen te bezuinigen op energie en ook nog eens milieuvriendelijk bezig te zijn, kan wel eens bedrogen uitkomen.&#8221;. Bij het doorlezen van het stuk blijkt dat tussen enkele waarheden ook (bewust) een aantal onwaarheden zitten. Vandaar dat het me wel interessant leek om dit verhaal eens grondig te analyseren en te kijken of de bewering overeenkomen met de werkelijke getallen.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h3>Het artikel<\/h3>\n<p>Het originele artikel <a href=\"http:\/\/www.telegraaf.nl\/buitenland\/7176809\/__1_op_20_zonnepanelen_defect__.html?sn=binnenland,buitenland\" title=\"1 op 20 zonnepanelen defect - Buitenland - Telegraaf.nl [24 uur actueel, ook mobiel] [buitenland]\">1 op 20 zonnepanelen defect<\/a> is gepubliceerd door de Telegraaf op donderdag 15 jul 2010.<\/p>\n<p><b>Update<\/b><br \/>\nHet artikel (zie screenshot hieronder) is inmiddels verwijderd van de Telegraaf website naar aanleiding van dit artikel op OliNo. Zie voor meer informatie hieronder, kopje &#8220;Verzoek tot Rectificatie&#8221;.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm.jpg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm-377x400.jpg\" alt=\"screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm\" title=\"screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm\" width=\"377\" height=\"400\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16793\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm-377x400.jpg 377w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm-94x100.jpg 94w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/screen-shot-2010-07-21-at-50005-pm.jpg 717w\" sizes=\"(max-width: 377px) 100vw, 377px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Screenshot artikel Telegraaf: 1 op 20 zonnepanelen defect.<\/em><\/p>\n<h3>De analyse<\/h3>\n<p>Ik zal proberen om zo objectief mogelijk de verschillende beweringen in het artikel te staven met de werkelijke getallen. De getallen die ik noem zijn via een berekening of via bronvermeldingen te achterhalen. Het gaat hier niet om meningen maar om feiten. Ik heb het volledige document in stukken geknipt zonder iets weg te laten. Elk stuk probeer ik afzonderlijk te analyseren en te staven met de bijbehorende getallen. De oorspronkelijke tekst uit de Telegraaf is in de blauwe blokken weergegeven.<\/p>\n<h3>1 op 20 zonnepanelen defect<\/h3>\n<blockquote><p>Wie denkt met zonnepanelen te bezuinigen op energie en ook nog eens milieuvriendelijk bezig te zijn, kan wel eens bedrogen uitkomen. Per twintig zonnepanelen, de gemiddelde hoeveelheid per huis, heeft er \u00e9\u00e9n een grote of kleine fout. De panelen zijn in veel gevallen al bij het plaatsen kapot.<\/p><\/blockquote>\n<p>Bij het zoeken naar de bron van deze informatie kom ik terecht bij <a href=\"http:\/\/www.solarlab.nl\/\" title=\". * Welkom bij Solar Lab ! * .\">solarlab.nl<\/a>. Hun onderzoek is via via bij de Telegraaf terecht gekomen. Uit het onderzoek van Solar Lab komt het volgende &#8220;Bij onze onderzoeken zijn we bij vier tot vijf procent van de zonnepanelen defecten tegen gekomen. Dit houdt niet in dat de betreffende panelen helemaal niet meer functioneren, maar wel dat de werking verminderd is.&#8221;. Het oorspronkelijke artikel is gepubliceerd in de krant &#8220;Het Belang van Limburg&#8221; op 14 juli 2010 en is hier te downloaden: <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/artikelhbvl14-07-2010.pdf\" title=\"\">Zonnepanelen halen hun optimale rendement niet<\/a>.<\/p>\n<p>Het is dus niet zo dat de panelen kapot zijn. Het onderzoek laat alleen zien dat de panelen niet hun optimale rendement halen omdat ze niet overal hun warmte optimaal kunnen afgeven. Dit hebben ze gemeten met een thermische camera. Uit de gepubliceerde informatie blijkt niet hoeveel verbetering er nog mogelijk zou zijn.<\/p>\n<p>Het lijkt er dus op dat de feiten in de Telegraaf verdraaid zijn.<\/p>\n<h3>Invloed van vervuiling zonnepanelen<\/h3>\n<blockquote><p>maar ook uitwerpeselen van vogels kunnen problemen veroorzaken. <\/p><\/blockquote>\n<p>Zonnepanelen (PV) zijn vaak in serie aangesloten in een zogenaamde string. Deze string wordt aangesloten op een inverter die de gelijkspanning van de PV panelen omzet naar wisselspanning zodat deze rechtstreeks aangesloten kan worden het elektriciteitsnet. Zodra een paneel minder licht ontvangt door <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2006\/12\/10\/zonnepanelen-in-de-schaduw\" title=\"Zonnepanelen in de schaduw | OliNo\">schaduw<\/a> of vervuiling door uitwerpselen van vogels dan heeft dat invloed op de de opbrengst van de totale string. <\/p>\n<p>Hierdoor kan vervuiling van enkele PV panelen inderdaad zorgen voor een iets lagere opbrengst over de jaren heen. Echter de afname van de hoeveelheid geleverde energie is minimaal. <a href=\"http:\/\/www.zonnepanelen.wouterlood.com\/solar_pages_nl\/laatste_nieuws_2010_jan_jun.htm\" title=\"zonnestroompanelen in Nederland - laatste nieuws\" target=\"_blank\">Metingen<\/a> laten zien dat je hierdoor ongeveer 10% kan verliezen in 2-3 jaar. Dit kun je oplossen door je panelen 1x per 2-3 jaar te reinigen met een sopje. <\/p>\n<p>Overigens hebben de nieuwe generatie inverters hier minder last van. Deze zijn beter in staat zijn om optimale maximum power point tracking te doen indien 1 of 2 panelen in een string minder optimaal werken door vervuiling.<\/p>\n<h3>Levensduur zonnepanelen<\/h3>\n<blockquote><p>Daarnaast kunnen de panelen scheuren doordat ze oververhit raken. Dit meldt de Belgische krant Het Laatste Nieuws.<\/p><\/blockquote>\n<p>Dit is een bijzondere uitspraak. De zonnepanelen zijn gemaakt van gehard glas met daaromheen een aluminium frame. Onder het glas zitten de silicium zonnecellen die het zonlicht omzetten in elektriciteit. Deze panelen zijn ervoor gemaakt om continue in de zon te staan en daarbij niet te barsten. Ik heb voor het lezen van dit bericht in de krant dan ook nog nooit gehoord van dit probleem. Het is dan ook niet voor niets dat fabrikanten PV panelen voor minimaal 25 jaar garanderen in hun <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/KC125GHT-2.pdf\" title=\"\">productsheet<\/a>. Dat kunnen ze nooit doen als deze zouden gaan scheuren in de zon.<\/p>\n<p>Er worden ook PV panelen gemaakt die moeten functioneren onder veel <a href=\"http:\/\/science.ksc.nasa.gov\/pao\/faq\/faqanswers.htm\" title=\"Kennedy Space Center FAQ\">extremere condities<\/a>. Satellieten die boven onze aarde cirkelen werken op zonne-energie. De temperaturen in een geostationaire baan vari\u00ebren van +121 graden in de zon tot -156 graden in de schaduw. Dit toont aan dat het technisch mogelijk is om PV panelen te maken die voor een langere periode zeer extreme temperatuurwisselingen aan kunnen. Aangezien de temperatuur wisselingen op aarde veel minder extreem zijn, hoeft dit voor PV panelen technisch geen enkel probleem te zijn.<\/p>\n<h3>Invloed van temperatuur op zonnepanelen<\/h3>\n<blockquote><p>Maar hier blijft het niet bij. De hittegolf van de afgelopen weken zorgt ook niet voor een meeropbrengst. Sterker nog: boven de 25 graden neemt het vermogen van de zonnepanelen juist \u00e1f, doordat de vulling oververhit raakt.<\/p><\/blockquote>\n<p>Het is een feit dat PV panelen minder effici\u00ebnt werken als ze warm worden. Dat heeft te maken dat de silicium cel minder effici\u00ebnt werkt bij een hogere temperatuur.  De afname van de <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Solar_cell\" title=\"Solar cell - Wikipedia, the free encyclopedia\">cel-efficiency<\/a> is 0,3-0,5% per graad temperatuurverhoging. Dit speelt een rol op hete, windstille dagen. De meeste zonnepanelen worden dan ook zo op het dak geplaatst dat ze gekoeld worden zodra het een luchtstroming plaatsvindt (door wind en convectie). Het is gunstig voor de koeling van de panelen als de lucht zowel boven -en onderlangs de panelen kan stromen.<\/p>\n<p>Wat in het artikel bedoelt wordt met vulling is mij een raadsel.<\/p>\n<p>Echter de afname in efficiency wordt in de zomer ruimschoots gecompenseerd door de lange dagen met veel zonlicht. De hoeveelheid opgewekte zonne-energie in de zomer is dan ook vele malen hoger ten opzichte van korte donkere winterdagen. Er zijn een aantal bezitters van PV systemen de hun PV systemen al jaren lang meten en de meetdata ervan publiceren. Deze gepubliceerde meetdata kun je o.a. vinden op de website <a href=\"http:\/\/www.pv-solar24.info\/\" title=\"SolarPower de Blauwe Hoek 24\">pv-solar24<\/a>. Op de website van PolderPV kun je ook  <a href=\"http:\/\/www.polderpv.nl\/totaaloverzichten_CMO.htm#CMOadjacent\" title=\"Realized monthly energy yields per group of solar panels\">totaal overzichten<\/a> en <a href=\"http:\/\/www.polderpv.nl\/jaaroverzichten_SO.htm#paragraaf1\" title=\"Standardized (norm) energy yields per quarter and season\">jaaroverzichten<\/a> vinden. De conclusie is duidelijk: in de hete zomermaanden leveren de PV panelen de maximale hoeveelheid energie. Meten = weten.<\/p>\n<h3>De CO<sub>2<\/sub> uitstoot van PV panelen tijdens de levenscyclus<\/h3>\n<blockquote><p>Ook het milieu heeft niet per definitie voordeel bij de panelen. Tijdens het hele proces, van productie tot aan plaatsing en vervolgens het verwijderen en recyclen van de panelen, komt er meer CO2 vrij dan bij een kerncentrale.<\/p><\/blockquote>\n<p>Recent onderzoek ([<a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eupvsec20_ito.pdf\" title=\"Comparative Study of M-Si, A-Si and Cdte System of Very Large-Scale Pv (Vls-Pv) Systems in Desert\">1<\/a>],[<a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/m09034.pdf\" title=\"Wafer-Based Crystalline Silicon Modules at 1 \u20ac\/Wp: Final Results from the Crystalclear Integrated Project\">2<\/a>],[<a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/m07109.pdf\" title=\"Life Cycle Assessment of Present and Future Photovoltaic Systems\">3<\/a>],[<a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/energypayback4pv_nrel.pdf\" title=\"What is the energy payback for PV?\">4<\/a>],[<a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/photovoltaic_energy_payback_times.pdf\" title=\"Photovoltaics Energy Payback Times, Greenhouse Gas Emissions and External Costs: 2004\u2013early 2005 Status\">5<\/a>]) laat zien dat energetische terugverdientijd van PV modules is 1-2 jaar voor zuid Europa, 3-4 jaar voor noord Europa. Hier wordt uitgegaan van een levensduur van 30 jaar voor de PV panelen.<\/p>\n<p>In een <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/photovoltaic_energy_payback_times.pdf\" title=\"Photovoltaics Energy Payback Times, Greenhouse Gas Emissions and External Costs: 2004\u2013early 2005 Status\">gezamenlijk onderzoek<\/a> van <em>PV Environmental Research Center, Brookhaven National Laboratory, USA<\/em> en het <em>Copernicus Institute of Sustainable Development and Innovation, Utrecht<\/em> is o.a. gekeken naar de CO<sub>2<\/sub> uitstoot van PV panelen tijdens de levenscyclus. Hierbij is er vanuit gegaan dat de energie die nodig is om de PV panelen te maken met fossiele brandstoffen gemaakt zijn. In het onderzoek komen de onderzoekers tot de conclusie dat uitstoot 37 gr CO<sub>2<\/sub>\/kWh is voor Zuid-Europese landen met een zonne-irradiatie van 1700 kWh\/m2\/jaar. In Nederland is de zonne-irradiatie iets lager met gemiddeld 1100 kWh\/m2\/jaar. Hierdoor komt de CO<sub>2<\/sub> uitstoot van PV panelen op ongeveer 37 x (1.7\/1.1) = 57 gr CO<sub>2<\/sub>\/kWh. Dat is fors lager dan de 133 gr CO<sub>2<\/sub> \/ kWh die een <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2006\/08\/15\/kernenergie-de-oplossing\" title=\"Kernenergie de oplossing? | OliNo\">kerncentrale gedurende de nucleaire cyclus uitstoot<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eu-glob_opta_presentation.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eu-glob_opta_presentation-400x381.png\" alt=\"eu-glob_opta_presentation\" title=\"eu-glob_opta_presentation\" width=\"400\" height=\"381\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16750\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eu-glob_opta_presentation-400x381.png 400w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eu-glob_opta_presentation-100x95.png 100w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eu-glob_opta_presentation.png 800w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Jaarlijkse hoeveelheid zonne-energie in Europa<\/em> <\/p>\n<h3>Kernenergie de oplossing?<\/h3>\n<p>Behalve het feit dat er bij kernenergie meer CO<sub>2<\/sub>\/kWh vrijkomt dan bij zonne-energie (PV) en windenergie, speelt bij kernenergie nog een veel groter probleem waar vaak eenvoudig overeen gestapt wordt. Tijdens de <a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Ontmanteling_van_een_kerncentrale\" title=\"Ontmanteling van een kerncentrale - Wikipedia\">gemiddelde levensduur<\/a> van een centrale van 21 jaar, produceert deze hoog radioactief afval wat 200 &#8211; 1000 jaar opgeslagen moet worden. Daarmee zadel je dus de volgende 10 generaties op met ons afval. Een van de problemen hierbij is, kunnen we de mens over zo&#8217;n grote periode wel vertrouwen? In zo&#8217;n lange periode kan veel gebeuren (oorlogen, economische crisis, etc&#8230;). <\/p>\n<p>Verder is kernenergie ook niet duurzaam omdat de uranium voorraad eindig is. Berekeningen laten zien dat er na 2020 (binnen 10 jaar) er al <a href=\"http:\/\/www.theoildrum.com\/node\/2379\" title=\"The Oil Drum | Uranium Depletion and Nuclear Power: Are We at Peak Uranium?\">ernstige tekorten<\/a> zijn aan uranium.<\/p>\n<h3>Het potentieel van zonne-energie in Nederland<\/h3>\n<blockquote><p>Daarnaast hebben de lage temperaturen in ons land als gevolg dat de panelen maar tien procent van de tijd op volle kracht werken.\n<\/p><\/blockquote>\n<p>Dit is een vreemde uitspraak. PV panelen presteren namelijk beter zodra de temperatuur omlaag gaat. Dat komt omdat PV panelen werken op zonlicht en niet op zonnewarmte. De silicium cellen in een PV paneel werken nog iets effici\u00ebnter zodra de temperatuur omlaag gaat. Daarom komt het regelmatig voor dat op een zeer koude heldere winterdag met fel zonlicht de PV panelen tot 80% van hun maximale vermogen halen ten opzichte van de zomer. Verder werken PV panelen ook met diffuus licht. Dat zorgt ervoor dat ze ook werken zodra de lucht volledig bewolkt is. <\/p>\n<p>In het kranten artikel wordt de schijn gewekt dat het niet veel zin heeft om zonne-energie op te wekken in Nederland. Het tegengestelde is waar. Wanneer we de meest effici\u00ebntste zonnecellen (20 % rendement) zouden plaatsen op gunstig gelegen Nederlandse daken, dan produceren we hiermee meer elektriciteit dan de bestaande elektriciteitscentrales in Nederland. Zie ook het artikel <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2007\/04\/09\/potentie_zonne-energie_nederland\" title=\"Het potentieel van zonne-energie in Nederland | OliNo\">Het potentieel van zonne-energie in Nederland<\/a>. <\/p>\n<h3>Windenergie<\/h3>\n<blockquote><p>Windenergie zou volgens wetenschappers veel meer opleveren voor zowel het milieu als de consument.<\/p><\/blockquote>\n<p>Het is waar dat <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2010\/01\/28\/windmolen-faq\" title=\"Veelgestelde vragen en antwoorden over windenergie | OliNo\">windenergie<\/a> een zeer interessante vorm is van duurzame energieopwekking. Echter dat moet ons er niet van weerhouden om ook in zonne-energie te investeren. Volgens <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2009\/08\/24\/de-echte-prijs-van-zonnepanelen\" title=\"De echte prijs van zonnepanelen | OliNo\">insiders<\/a> is grid-parity (het moment dat PV evenduur is als elektriciteit uit het stopcontact voor de eindgebruiker) al heel dichtbij. Dat betekent dat het daarna duurder is om elektriciteit af te nemen van je energieleverancier ten opzichte van het opwekken van je eigen elektriciteit middels zonnepanelen op je eigen huis. <\/p>\n<h3>Conclusie<\/h3>\n<p>Het laat het aan de lezer over om zelf een conclusie te trekken.<\/p>\n<h3>Verzoek tot Rectificatie<\/h3>\n<p>Naar aanleiding van deze analyse hebben we op zaterdag 17 juli het volgende bericht gestuurd naar redactie van de Telegraaf:<\/p>\n<blockquote><p>\nGeachte redactie,<\/p>\n<p>Recent kwam ik het volgende bericht tegen in de telegraaf: \u201cWie denkt met zonnepanelen te bezuinigen op energie en ook nog eens milieuvriendelijk bezig te zijn, kan wel eens bedrogen uitkomen.\u201d. <\/p>\n<p>http:\/\/www.telegraaf.nl\/buitenland\/7176809\/__1_op_20_zonnepanelen_defect__.html?sn=binnenland,buitenland<\/p>\n<p>Bij het doorlezen van het stuk blijkt dat tussen enkele waarheden ook een aantal onwaarheden zitten. Vandaar dat we met OliNo het gehele artikel grondig geanalyseerd hebben om te kijken of de bewering overeenkomen met de werkelijke getallen.<\/p>\n<p>Hieronder staat een preview van het betreffende artikel. Het artikel is nog niet gepubliceerd.<\/p>\n<p>[link naar dit artikel]<\/p>\n<p>De conclusie is dat het artikel in de Telegraaf veel onjuistheden bevat die weergesproken worden door wetenschappelijke rapporten van bekende research instituten en gepubliceerde metingen van bestaande zonne-energie systemen.<\/p>\n<p>Graag zou ik willen zien dat jullie een rectificatie schrijven voor het betreffende artikel. Het is toegestaan om (delen van) het artikel op OliNo over te nemen in de Telegraaf mits er een bronvermelding plaatsvind naar onze website: www.olino.org.\n<\/p><\/blockquote>\n<p>Op maandag 19 juli hebben we het volgen bericht ontvangen van de Telegraaf<\/p>\n<blockquote><p>\nBeste meneer Van Agt, <\/p>\n<p>Hierbij een reactie op uw bericht m.b.t. het online artikel &#8216;1 op 20 zonnepanelen defect&#8217;. <\/p>\n<p>Naar aanleiding van uw bericht hebben wij het artikel van onze website verwijderd. Een rectificatie lijkt ons op dit moment niet nodig. Na publicatie van uw artikel donderdag, zullen wij nogmaals ons licht hierover laten schijnen en eventueel besluiten alsnog tot rectificatie over te gaan. <\/p>\n<p>Vriendelijke groeten, <\/p>\n<p>Redactie Internet Telegraaf\n<\/p><\/blockquote>\n<p>Het is een goede zaak dat de Telegraaf besloten heeft om het betreffende artikel met onjuiste informatie te verwijderen van de Telegraaf website. Echter we zouden ook graag zien dat Telegraaf ook een rectificatie plaatst omdat veel mensen het oorspronkelijke artikel al gelezen hebben en zich niet bewust zijn dat het hier om onjuiste informatie gaat.<\/p>\n<hr\/>\n<p><em>Dank aan Peter Segaar (<a href=\"http:\/\/www.polderpv.nl\/\" title=\"Polder PV homepage\" target=\"_blank\">PolderPV<\/a>) en Floris Wouterlood (<a href=\"http:\/\/www.zonnepanelen.wouterlood.com\/\" title=\"Zonnestroompanelen in Nederland - Photovoltaic solar PV panels in The Netherlands\">Zonnestroompanelen in Nederland<\/a>) voor hun zeer waardevolle bijdrage aan dit artikel.<\/em><\/p>\n<h3>Bronnen<\/h3>\n<ol>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/eupvsec20_ito.pdf\" title=\"Comparative Study of M-Si, A-Si and Cdte System of Very Large-Scale Pv (Vls-Pv) Systems in Desert\">Comparative Study of M-Si, A-Si and Cdte System of Very Large-Scale Pv (Vls-Pv) Systems in Desert<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/m09034.pdf\" title=\"Wafer-Based Crystalline Silicon Modules at 1 \u20ac\/Wp: Final Results from the Crystalclear Integrated Project\">Wafer-Based Crystalline Silicon Modules at 1 \u20ac\/Wp: Final Results from the Crystalclear Integrated Project<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/m07109.pdf\" title=\"Life Cycle Assessment of Present and Future Photovoltaic Systems\">Life Cycle Assessment of Present and Future Photovoltaic Systems<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/energypayback4pv_nrel.pdf\" title=\"What is the energy payback for PV?\">What is the energy payback for PV?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/photovoltaic_energy_payback_times.pdf\" title=\"Photovoltaics Energy Payback Times, Greenhouse Gas Emissions and External Costs: 2004\u2013early 2005 Status\">Photovoltaics Energy Payback Times, Greenhouse Gas Emissions and External Costs: 2004\u2013early 2005 Status<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<h3>Gerelateerde artikelen<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.polderpv.nl\/nieuws_PV61.htm#17jul2010_het_ergste_zomernieuws\" title=\"Reactie van PolderPV op het bericht in de Telegraaf\">Reactie van PolderPV op het bericht in de Telegraaf<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/category\/zonne-energie\" title=\"Zonne-energie | OliNo\">Artikelen over zonne-energie op OliNo<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2006\/08\/15\/kernenergie-de-oplossing\" title=\"Kernenergie de oplossing? | OliNo\">Kernenergie de oplossing<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2010\/01\/28\/windmolen-faq\" title=\"Veelgestelde vragen en antwoorden over windenergie | OliNo\">Veelgestelde vragen en antwoorden over windenergie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2007\/12\/28\/windmolens-feiten-en-ficties\" title=\"Windmolens, feiten en ficties | OliNo\">Windmolens, feiten en ficties<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Recent kwam ik het volgende bericht tegen in de telegraaf: &#8220;Wie denkt met zonnepanelen te bezuinigen op energie en ook nog eens milieuvriendelijk bezig te zijn, kan wel eens bedrogen uitkomen.&#8221;. Bij het doorlezen van het stuk blijkt dat tussen enkele waarheden ook (bewust) een aantal onwaarheden zitten. Vandaar dat het me wel interessant leek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16717"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16752,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16717\/revisions\/16752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}