{"id":33803,"date":"2011-12-05T00:00:32","date_gmt":"2011-12-04T23:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olino.org\/?p=33803"},"modified":"2011-12-21T12:41:40","modified_gmt":"2011-12-21T11:41:40","slug":"praktijk-ervaringen-met-een-co2-neutraal-gemaakte-woning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2011\/12\/05\/praktijk-ervaringen-met-een-co2-neutraal-gemaakte-woning\/","title":{"rendered":"Praktijk ervaringen met een CO2-neutraal gemaakte woning"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Ons huis is inmiddels 8 jaar voorzien van een PV installatie en sinds 2,5 jaar ook van een warmtepomp voor verwarming en warm water. Een gasaansluiting hebben we niet meer. Ons energieverbruik over een jaar is nul.Hoe zijn de ervaringen tot nog toe? Hoe is het financieel gelopen en hebben we technische problemen gehad? Is er in de praktijk sprake van degradatie van de panelen? Wat zou de installatie nu zonder subsidies kosten en wat zou dan het (financi\u00eble) rendement zijn? En de belangrijkste vraag: zouden we het weer doen?
\n<\/p>\n

Ons huis is in oktober 2003 voorzien van 15,5 kWp zonnepanelen. 124 Kyocera panelen KC125-G2 met 6 SMA-omvormers 2100 TL. Dit was nog net op tijd om van een aantal gunstige regelingen gebruik te kunnen maken. (EPR + MAP). Zie ook een eerder artikel Bestaande woning omgebouwd tot \u201cnul-energie\u201d woning<\/a>.<\/p>\n

De helft van de panelen is oostelijk en de andere helft westelijk geori\u00ebnteerd (beide 43\u00b0), omdat ons huis nu een keer met de nok noord zuid staat. Weliswaar niet ideaal, maar onder Nederlandse condities (met veel diffuus licht) toch altijd nog goed voor 70-80% van de opbrengst op het zuiden. Voordeel was natuurlijk wel, dat daarmee een groot oppervlak beschikbaar was. Als ik de helft van het dakoppervlak op het zuiden gehad zou hebben, had ik weliswaar een hogere opbrengst per Wp gehad, maar minder Wp kunnen installeren. Installatie op de noordzijde levert immers echt te weinig op! <\/p>\n

\"\"<\/a>
\nFoto 1: Het dak van de oostelijke kant met naast de serre de warmtepomp.<\/em><\/p>\n

Waarom zo\u2019n groot vermogen ge\u00efnstalleerd?<\/h3>\n

Eigenlijk eenvoudig, ik wilde onze normale elektriciteitsbehoefte (op jaarbasis) kunnen dekken, maar ook nog genoeg hebben voor het aandrijven van een warmtepomp tbv verwarming en warm tapwater. De warmtepomp is in de zomer van 2009 ge\u00efnstalleerd en daarmee hebben we dus inmiddels ook twee jaar ervaring. De gasaansluiting is toen verwijderd (leiding inderdaad in de straat losgekoppeld). Het koste weliswaar ook ca \u20ac 350,-, maar anders moesten we natuurlijk tot in lengte van jaren vastrecht blijven betalen. Tijd om eens even de balans op te maken. Zou er iets merkbaar zijn van achteruitgang van het rendement van de panelen, etc.?<\/p>\n

De financi\u00eble resultaten<\/h3>\n

Om te beginnen, hebben we destijds inclusief aanpassingen in de meterkast \u20ac 69.500,- ge\u00efnvesteerd. De installatie koste toen dus ca \u20ac 4,50\/Wp. Daarvan werd door een combinatie van subsidieregelingen (EPR [\u20ac3,50\/Wp] + EPA-toeslag [10%] + MAP gelden [\u20ac3300,-]) in totaal bijna \u20ac 63.000,- terug ontvangen. Uiteindelijk was onze eigen investering dus ca \u20ac 6.500,-, maar daar gaat echter de eerste tien jaar ook nog eens een teruglever-subsidie van \u20ac 0,095\/kWh vanaf (bovenop de reguliere terugleververgoeding). Omdat we jaarlijks ca. 8.000 kWh met het net uitwisselen (bij een productie van ca. 10.500 kWh), levert dat dus jaarlijks nog eens 8.000 * 0,095 = \u20ac 760,- op, zodat na 10 jaar de installatie (los van de niet meer ingekochte kWh\u2019s) dus een voordeel heeft opgeleverd van 10*760-6.500=\u20ac 1.100,- Met dank aan de Nederlandse belastingbetaler\u2026 \u263a.<\/p>\n

Er zijn mensen die daar negatief over denken, maar het is nu \u00e9\u00e9n keer zo, dat men voor het promoten van nieuwe technologie eerst moet subsidi\u00ebren, waarna wel een markt ontstaat en vervolgens door grotere productie-aantallen de prijs vanzelf gaat dalen. Dat is ook gebeurd. Ik denk dat we in dat opzicht veel dank verschuldigd zijn aan wijlen Hermann Scheer. Nu zou dezelfde installatie (met Kyocera en SMA) minder dan de helft kosten en met Chinese panelen nog minder. Financi\u00ebel is het voor ons dus zeer lonend geweest en wij beschouwen het als een premie voor de \u201cearly adopters\u201d. Helemaal leuk is het, nu we ook nog eens volop kunnen salderen! Dat kon in de beginjaren nog niet.<\/p>\n

De technische resultaten<\/h3>\n

Ik heb \u00e9\u00e9n keer (in April 2010) een defecte omvormer gehad. Deze is omgeruild (binnen een dag had ik een nieuwe van SMA uit Duitsland en kon later de andere terug sturen). Kosten ca. \u20ac 350,-.
\nNadat de nieuwe omvormer ge\u00efnstalleerd was, viel het me op, dat hij minder vaak uitschakelde op de limieten van de netfrequentie. De instellingen bleken iets ruimer te staan (+\/- 0,5 Hz i.p.v. +\/- 0,2 Hz). Na overleg met SMA, heb ik de overige omvormers ook iets ruimer ingesteld en sindsdien schakelen ze zelden meer af. Dit is feitelijk alleen maar goed voor de netstabiliteit. Bij het plotseling uitvallen van een grote centrale (met een daarbij behorend frequentiedipje) moeten andere opwekkers eigenlijk niet ook nog eens afschakelen. Dat zou de netstabiliteit bij gedistribueerde productie niet ten goede komen!<\/p>\n

Verder heb ik nog (ook in April 2010) extra koeling aangebracht op de (passief gekoelde) omvormers. Zoals gebruikelijk, zijn de omvormers licht aan de krappe kant gedimensioneerd, zodat ze niet een te groot deel van de tijd (bij lage instralings-niveau\u2019s) links, in het lage deel van de rendementscurve opereren. Nadeel is dus weer, dat bij topinstraling de omvormer zelf zijn vermogen wat reduceert, omdat een aantal componenten anders te warm worden. Met behulp van een simpele thermostaat en \u201cbureauventilator\u201d is nu aanvullende koeling aangebracht (schakelt in bij een koelvin-temperatuur van ca 45\u00b0 ). Beide bovengenoemde wijzigingen, de verruiming frequentie-limieten en de aanvullende koeling, lijken een positief effect te hebben gehad op de opbrengsten. Zie de rendementsgrafiek. <\/p>\n

De hoeveelheid zonnestraling haal ik van de site van het KNMI<\/a> (in mijn geval voor Twente). Je kunt hier voor de genoemde weerstations een ZIP file downloaden waarin een schat aan dagelijkse gegevens staat (vanaf 01-01-1951). Elke dag staat er een aangevulde ZIP-file klaar! Na het unzippen heb je een CSV-file die je in EXCEL kunt inlezen, waarna je de globale straling (=totaal direct + diffuus) per dag kunt bepalen (uitgedrukt in J\/cm2). Dit geldt voor straling op een horizontaal oppervlak. Als ik dan naar het oppervlak van onze panelen kijk, maar dan geprojecteerd op het horizontale vlak (=oppervlak*cos 43\u00b0), kan ik een rendement uitrekenen. De absolute waardes kloppen natuurlijk niet helemaal, om dat een deel van mijn dak Oostwaarts en een ander deel Westwaarts staat en ook nog beide onder een hoek met de horizontaal, maar het is wel een goede methode om de opbrengst door de jaren heen met elkaar te vergelijken en na te gaan of er sprake is van degradatie of vervuiling van de installatie (zie grafiek 1).<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nGrafiek 1: De rendements-ontwikkeling. (2011 is tm november)<\/em><\/p>\n

De in April 2010 aangebrachte verbeteringen lijken dus een positief effect te hebben gehad. Van enige degradatie in de panelen kan ik vooralsnog in de grafiek niets ontdekken. Dat geeft dus vertrouwen voor de toekomst.<\/p>\n

De combinatie PV met de warmtepomp <\/h3>\n

Om nu het totale plaatje nog eens te bekijken heb ik een grafiekje (grafiek 2) gemaakt van het saldo (dus cumulatief) van het elektriciteitsverbruik en teruglevering.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nGrafiek 2<\/em><\/p>\n

Duidelijk zichtbaar is, dat we aan het begin van het jaar natuurlijk veel meer verbruiken dan we produceren (mede door de warmtepomp die ons huis verwarmt). Zo ongeveer in Maart komt de omslag en gaan we meer produceren dan we verbruiken (het saldo daalt dan weer). Het grootste negatieve saldo wordt in September bereikt, waarna ons verbruik weer groter wordt dan de productie. Uiteindelijk zitten we aan het einde van maand 12 ongeveer op nul. En daar was het allemaal om begonnen! <\/p>\n

Het totale plaatje financieel<\/h3>\n

Nog even als aanvulling, de warmtepomp heeft ons in totaal ca \u20ac 5.000,- gekost (na aftrek van \u20ac 1.000,- subsidie) en is door mij zelf ge\u00efnstalleerd (behalve het koeltechnische deel). Zoals boven omschreven heeft de PV installatie (na aftrek van de 10 jaar teruglever-subsidie) niets gekost. Onze eigen investering was dus in totaal \u20ac 5.000,- en daarvoor hebben we geen maandelijkse elektriciteits- en gasrekening meer. Wie zegt dat duurzaam niet loont ? \u263a<\/p>\n

Als we nu dezelfde PV-installatie zouden moeten installeren zonder subsidie, zou op basis van een geschatte investering van \u20ac 30.000,- en een kWh-prijs van 21,5 cent de simple pay back time uitkomen op ca 13 jaar ofwel een rendement van 7,5 %. Meer dan het dubbele van wat je op een spaarrekening krijgt! Als je het dan ook nog eens financiert met een aftrekbare hypotheek (de PV-installatie is een onderdeel van je huis!) bijvoorbeeld tegen een rente van 5,5% (na aftrek belastingvoordeel van stel 42% is dat netto 3,2%), dan zie je dat het zelfs zonder eigen geld ook wel aantrekkelijk wordt om er aan te beginnen! En dan heb ik het nog niet eens gehad over onze \u201cminder gunstige\u201d oostelijke en westelijk dakhelft\u2026. En verder? De installaties zitten er maar, ik doe er nooit iets aan (behalve meterstanden opnemen) en het werkt gewoon\u2026\u2026\u2026\u2026..En om even op de beginvraag terug te komen, zouden we het weer doen? Ja, natuurlijk!!<\/p>\n

Conclusie<\/h3>\n

Van duurzame energie weten we, dat er veel mensen mee bezig zijn. Er worden veel congressen, beurzen en seminars georganiseerd, actieplannen gemaakt en websites volgeschreven. Allemaal heel leuk, maar we zullen het als burgers gewoon zelf moeten doen. De ervaring heeft geleerd, dat we in het algemeen van \u201cDen Haag\u201d niet al te veel moeten verwachten. Daarom komt bij mij toch telkens weer het volgende citaat van Goethe in de gedachten: \u201cMann muss es nicht nur wollen, mann muss es auch tun\u201c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ons huis is inmiddels 8 jaar voorzien van een PV installatie en sinds 2,5 jaar ook van een warmtepomp voor verwarming en warm water. Een gasaansluiting hebben we niet meer. Ons energieverbruik over een jaar is nul.Hoe zijn de ervaringen tot nog toe? Hoe is het financieel gelopen en hebben we technische problemen gehad? Is […]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,2],"tags":[128,121],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33803"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33803"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34280,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33803\/revisions\/34280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}