{"id":37,"date":"2006-10-09T20:16:00","date_gmt":"2006-10-09T18:16:00","guid":{"rendered":"urn:uuid:{a.guid}"},"modified":"2010-09-22T10:38:39","modified_gmt":"2010-09-22T08:38:39","slug":"kas_als_energiebron","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2006\/10\/09\/kas_als_energiebron\/","title":{"rendered":"De kas als energiebron"},"content":{"rendered":"<p>Hoe is een kas, een energievreter bij uitstek, nu juist in te zetten als energiebron? In dit artikel geef ik interessante punten uit het essay <a href=\"http:\/\/www.lto.nl\/sectoren\/glastuinbouw\/SIGN\/Pdfbestanden\/Kasalsenergiebron.pdf\">de kas als energiebron<\/a>. Het is de bedoeling dat dit essay een impuls geeft aan het vanuit een ander perspectief denken over tuinbouw en energie.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/kas_als_energiebron_thumbnail.png\" alt=\"Schematisch plaatje van een kas\" title=\"Energieopties in de kas van de toekomst\"\/><\/p>\n<p><!--more--> <\/p>\n<h2>Kansen voor energie-innovatie<\/h2>\n<p>Voor een gemiddelde kas geldt wanneer de warmtevraag in de winter globaal 2 MW kost, dat dan dezelfde kas &#8217;s zomers een warmteoverschot kent van 7 MW door de instaling van de zon. Er is dus ruimte voor benutting.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/kas_als_energiebron_energieoverschot.png\" alt=\"Schematisch weergegeven energieoverschot\" title=\"Het energieoverschot\"\/>    <\/p>\n<p>In het essay staat nog een voorbeeld: gemiddeld heeft de huidige (2002) glastuinbouw de volgende energievraag:<\/p>\n<ul>\n<li>circa 45-50 m<sup>3<\/sup> gas per m<sup>2<\/sup> teeltoppervlak voor verwarming, en<\/li>\n<li>12 kWh elektriciteit.<br \/>\nDit komt in totaal neer op 1600 MJ per m<sup>2<\/sup>.<br \/>\nHet aanbod van de zon echter is gemiddeld in Nederland het volgende:<\/li>\n<li>3800 MJ per m<sup>2<\/sup>.<br \/>\nEr is dus ruim voldoende natuurlijk aanbod!<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/kas_als_energiebron_energieoverschot_2.png\" alt=\"Plaatje over kentallen energievebruik en -aanbod\" title=\"Kentallen over vraag en aanbod in een kas\"\/>    <\/li>\n<\/ul>\n<p>De kas als energebron is samen te stellen uit vijf bouwstenen waaraan gewerkt zal moeten worden:<\/p>\n<ul>\n<li>duurzame energie<\/li>\n<li>vergaande energiebesparing<\/li>\n<li>verhogen van energiekwaliteit<\/li>\n<li>samenwerking met derden<\/li>\n<li>kasontwerp<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wat we ook met de kas uitvoeren, de kas moet in staat zijn om de volgende vier essenti\u00eble functies uit te voeren:<\/p>\n<ul>\n<li>belichten<\/li>\n<li>werwarmen<\/li>\n<li>bemesten<\/li>\n<li>bevochtigen en ontvochtigen<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Drie strategie\u00ebn<\/h2>\n<p>Het essay schrijft over drie fundamenteel andere strategie\u00ebn om te komen tot een kas als energiebron, te weten:<\/p>\n<ol>\n<li>zelfvoorziening door duurzame energie<\/li>\n<li>zelfvoorziening door besparing<\/li>\n<li>netto-levering door besparen + duurzaam<\/li>\n<\/ol>\n<p>Deze strategie\u00ebn combineren de vijf genoemde bouwstenen ieder op een eigen manier.<\/p>\n<h2>Bouwstenen voor de kas als energiebron<\/h2>\n<p>Hierin in het kort enkele interessante ontwikkelingen voor deze bouwstenen.<\/p>\n<p><strong>Duurzame energie<\/strong>    <\/p>\n<ul>\n<li>gebruik maken van de zon: opslag is een noodzakelijk hulpmiddel, om het overschot in de zomer te gebruiken voor in de winter<\/li>\n<li>dak met pv: er is veel dakoppervlakte, echter er moet voldoende licht overblijven voor de gewassen. Gedacht kan worden aan gedeeltelijke bedekking, lichtschermen met pv-folie, bundeling van licht en golflengte specifiek pv wat ook nog wat licht doorlaat voor de planten.<\/li>\n<li>zonneboiler: in plaats van pv kan een zonneboiler op daken gebruikt worden; deze warmte moet dan wel worden opgeslagen in bijvoorbeeld aquifers of bovengrondse opslagsystemen (bijvoorbeeld glauberzouten). <\/li>\n<li>grafiet spuiten: verhoogt absorberend vermogen, waarbij het opgevangen teveel aan warmte weer dient te worden opgeslagen.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Energiebesparing<\/strong>    <\/p>\n<ul>\n<li>zuinige assimilatiebelichting: door gebruik te maken van rood-blauwe leds die energiezuinig zijn.<\/li>\n<li>sterk isoleren van de kas: dit is een trendbeuk met het gangbare enkelglas. Het dubbelglas moet wel voldoende licht doorlaten.<\/li>\n<li>gesloten kas: dit om onnodige warmte- en CO<sub>2<\/sub>-verliezen in de zomer te voorkomen. Dit is goed te combineren met warmtewinning in de zomer, verwarming in de winter met warmtepomp en koeling en ontvochtiging met koud water uit de seizoensopslag.<\/li>\n<li>bodem als temperatuurbuffer en wortelverwarming: een ander ontwerp van de kas betrekt de bodem nadrukkelijk in het beheersen van het kasklimaat. <\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Verhoogde energiekwaliteit en samenwerking<\/strong>    <\/p>\n<ul>\n<li>van warmte naar elektriciteit: door gebruik van pv wordt (teveel van) zonlicht omgezet in veel bruikbaardere vorm van energie: elektriciteit<\/li>\n<li>toepassen warmtecascade: dezelfde warmte benutten voor een reeks van functies op steeds dalende temperatuurniveaus. Dus tuinders die de restwarmte van centrales gebruiken.<\/li>\n<li>samenwerking door ge\u00efntegreerde energievoorziening: waarbij energy-webs worden gevormd die samenwerken op gebied van energiegebruik en ook delen in gebruik van infrastructuur en voorzieningen.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Kasontwerp<\/strong>    <\/p>\n<ul>\n<li>zuininge kas ontwerpen: isolerend glas, kleine volumes, dichte kassen, ori\u00ebntatie op de zon en herbenutting van warmte<\/li>\n<li>kasvolume reductie: hoge kassen betekent veel verloren warmte. Minder kasvolume betekent minder warmtevraag, te doen door bijvoorbeeld: stapelen en de grond in.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/kas_als_energiebron_stapelen_en_grond_in.png\" alt=\"Plaatje van gestapelde teelt en verdieping in bodem\" title=\"Gestapelde teelt en verdieping in de bodem\"\/>    <\/li>\n<li>minikassen: iedere plant zijn eigen kleine kasje voorzien van toevoer voor water, ventilatie en CO<sub>2<\/sub>.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/kas_als_energiebron_minikas.png\" alt=\"Plaatje van een minikas\" title=\"Een minikas\"\/>    <\/li>\n<li>ontwerp kas en dakvorm: naast de functies als beschermen tegen weersinvloeden, vasthouden van warmte en doorlaten van licht komen de functies: het produceren van elektriciteit en warmte erbij. Dit vraagt om een herontwerp.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Innovatietrajecten<\/h2>\n<p>Het essay legt uit in hoofdstuk 4 hoe te komen tot gewenste innovatietrajecten. De benodigde acties, actoren en hun taken en het benodigde budget zijn afhankelijk van de gekozen strategie. De organisatie moet ook aangepast zijn aan de strategie. Het essay gaat in op hoe een goede organisatie opgezet dient te worden voor de verschillende srategie\u00ebn (oprichting van een consortium met de bepaling van welke partijen daarin deel moeten nemen, rol van projectontwikkelaar etc).<\/p>\n<h2>Conclusie<\/h2>\n<p>Een mooi essay wat mijn ogen deed openen over hoe een kas ingezet kan worden voor het genereren van energie. Ik hoop dat jullie het ook de moeite waard vinden. Er is meer (recente) informatie te vinden op de website van <a href=\"http:\/\/www.kasalsenergiebron.nl\/kasalsenergiebron\/default.htm\">de kas als energiebron<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hoe is een kas, een energievreter bij uitstek, nu juist in te zetten als energiebron? In dit artikel geef ik interessante punten uit het essay de kas als energiebron. Het is de bedoeling dat dit essay een impuls geeft aan het vanuit een ander perspectief denken over tuinbouw en energie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,2],"tags":[128,129,121],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18343,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions\/18343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}