{"id":54674,"date":"2013-11-08T00:24:33","date_gmt":"2013-11-07T23:24:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olino.org\/?p=54674"},"modified":"2015-12-31T16:18:05","modified_gmt":"2015-12-31T15:18:05","slug":"led-lampen-hoe-lang-gaan-ze-mee","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2013\/11\/08\/led-lampen-hoe-lang-gaan-ze-mee\/","title":{"rendered":"Led-lampen, hoe lang gaan ze mee?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Hoe kun je de kwaliteit van led-lampen toetsen? In dit artikel geef ik een aantal belangrijke facetten waar je op moet letten. De standaardmetingen door OliNo bevatten (veel van) deze gegevens, en met het lampenoverzicht van de site van OliNo <\/a>kan een vergelijk tussen lampen gemaakt worden.<\/p>\n

OliNo zal op de Led-Expo van 5 en 6 februari 2014<\/a> tevens ingaan op deze materie door op een eigen stand een proefopstelling te hebben waar je met eigen lampen terecht kunt. Tevens zal OliNo een presentatie geven over dit onderwerp, over S\/P ratio<\/a> en over het knipper-effect van (led)lampen<\/a> wat tot hoofdpijn kan leiden.<\/p>\n

Betrouwbaarheid van led-lampen is een belangrijk thema. Met betrouwbaarheid bedoel ik de gebruiksduur; daarom spreek ik over betrouwbaarheid en niet over kwaliteit. Met kwaliteit zou ik eerder de 0-uur, of \u2018nieuwsituatie\u2019 aangeven.<\/p>\n

Opdelen in onderdelen<\/h3>\n

Het is niet eenvoudig om iets te zeggen over de betrouwbaarheid van led-lampen. De hoofdonderdelen van een led-lamp bestaan uit:
\n1) Led-bron: deze straalt het licht uit
\n2) Voeding\/driver: om van 230 V naar een (constante) stroom te gaan
\n3) Optische elementen: als een lens en\/of reflector
\n4) Koelelement
\n5) Samenbouw: dus de mechanica om alles bij elkaar te houden<\/p>\n

Over ieder onderdeel valt wel iets over de betrouwbaarheid te zeggen. Van de onderdelen voeding (2) en de samenbouw (5) is al veel bekend, daarbij kunnen we dus van ervaring uitgaan.<\/p>\n

Om iets te kunnen zeggen over de betrouwbaarheid van een led-lamp is het belangrijk om: (1) de gegevens van de led-leverancier nauwkeurig te lezen, (2) een duurtest uit te voeren, (3) het opstartgedrag te onderzoeken en (4) de temperatuurontwikkeling te meten.<\/p>\n

De led-bron<\/h3>\n

De led-bron (in het vervolg \u201cled\u201d) is een nieuwe technologie en daar moet nog veel ervaring mee worden opgedaan. Een belangrijk startpunt zijn de gegevens, als die er zijn, van de led- of ledmoduleleverancier zelf. Als de ledleverancier de internationaal erkende IES LM-80 testen heeft uitgevoerd op de led zelf, kan de leverancier aangeven wat het lumenbehoud is over de tijd en wat eventueel het kleurverloop is over de tijd.
\nAls je er nu voor zorgt dat je design van je gehele lamp zo is dat bij verificatie van de junctietemperatuur van de ledbron zelf wordt voldaan aan de door de fabrikant opgegeven eisen, dan kun je aannemen dat de gemeten resultaten aan de led zelf ook gelden voor je lamp. Waar het dus vooral om gaat is dat je de toegestane junctietemperatuur van de led in je eigen ledlampdesign en lampapplicatie niet overschrijdt (Junctie is hierbij de kern van de led zelf. Een klein stukje materiaal van de led waarin het licht gegenereerd wordt. Een hogere temperatuur in dit gebiedje zorgt voor meer slijtage en een terugval van de effici\u00ebntie van het genereren van licht).
\nHeb je die info van je ledleverancier niet dan heb je nog wat mogelijkheden zoals de testen hieronder beschreven.<\/p>\n

Duurtesten<\/h3>\n

Je kunt je led-lamp (laten) duurtesten. Het wordt kostbaar om dat op veel lampen te laten doen. Toch kun je ervoor kiezen een lamp voor 6000 uur (of langer) te laten testen op lumenbehoud en op kleurverloop. OliNo voert dergelijke testen uit<\/a> en toont de resultaten hiervan op haar website<\/a>. Bij dergelijke testen krijg je iedere 1000 uur een update over de gemeten waarden. Het testen van 1 lamp is in principe voldoende, echter mocht deze om een of andere reden stukgaan (wat een enkele keer voorkomt, dat zijn dan toevalstreffers), dan zijn de gegevens niet compleet. Om die reden zou je twee lampen kunnen laten testen.<\/p>\n

Opstartgedrag<\/h3>\n

Ook het opstartgedrag van een led-lamp is veelzeggend. Je stelt daarbij een lamp (die uitgeschakeld is) in op een gedefinieerde omgevingstemperatuur. Een sensor kijkt vanuit een vaste richting naar de lamp. Bij het aanzetten van de lamp begin je de verlichtingssterkte en het opgenomen vermogen te meten. Deze waarden zet je uit in de tijd totdat de lamp stabiel is. Het afnemen van de effici\u00ebntie (de deling tussen verlichtingssterkte en opgenomen vermogen) geeft dan aan wat er aan effici\u00ebntie verloren is gegaan. Dit getal moet niet lager zijn dan een waarde van \u2013 20 %, want dat zou aangeven dat de led erg warm wordt en dat heeft een negatieve impact op de levensduur. Een voorbeeld van een opstartplaatje is de volgende:<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Deze lamp laat een afname van 7 % in verlichtingssterkte zien en een afname van 5% in vermogensopname. Netto -2 % verandering van effici\u00ebntie.<\/em><\/p>\n

Een ander voorbeeld:<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Deze lamp laat een afname van 23 % in verlichtingssterkte zien en een toename van 15 % in vermogensopname. Netto -38 % verandering van effici\u00ebntie. Daarbij komt, ondanks dat de lamp klein was, de lamp na 80 minuten nog niet opgewarmd was en dat de effici\u00ebntie nog steeds afnam. Dit is dus een slecht teken voor de betrouwbaarheid.<\/em><\/p>\n

Vergelijken van lampen van dezelfde soort levert hierbij een indicator op van de levensduur.
\nJe kunt ook de afname in effici\u00ebntie relateren aan de junctietemperatuursstijging door gebruik te maken van de info van de led zelf.<\/p>\n

Temperatuurontwikkeling<\/h3>\n

Een ander hulpmiddel is een 2D temperatuurplaatje. Mits goed genomen (dus rekening houdend met emissiewaardes van de materialen) kan hieruit bepaald worden of er \u2018hotspots\u2019 zijn of anderszins grote temperatuurverschillen tussen verschillende delen van de lamp, die een negatieve invloed hebben op de levensduur. Ook kan gezien worden hoeveel warmer onderdelen van de lamp tov de omgeving worden.
\nAls laatste kun je vervolgens vergelijken met andere gelijksoortige lampen. Hogere temperatuurverschillen leiden tot verkorting van de levensduur.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Een duidelijke hotspot met daarmee grote temperatuurverschillen in de lamp zelf.<\/em><\/p>\n

Vergelijken van lampen van dezelfde soort levert hierbij waardevolle informatie op, evenals het waarnemen van hotspots en de verificatie van de absolute temperatuurverschillen met de omgeving. Zie hiervoor ook de lamprapporten van OliNo.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Een downlighter met weinig temperatuurstijging tov de omgeving. Wel moet tape gebruikt worden om de metaaltemperatuur goed te kunnen meten.<\/em><\/p>\n


\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoe kun je de kwaliteit van led-lampen toetsen? In dit artikel geef ik een aantal belangrijke facetten waar je op moet letten. De standaardmetingen door OliNo bevatten (veel van) deze gegevens, en met het lampenoverzicht van de site van OliNo kan een vergelijk tussen lampen gemaakt worden. OliNo zal op de Led-Expo van 5 en […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[268],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54674"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91637,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54674\/revisions\/91637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}