{"id":70,"date":"2007-02-09T22:47:00","date_gmt":"2007-02-09T20:47:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2015-12-31T16:18:55","modified_gmt":"2015-12-31T15:18:55","slug":"dimmer_efficientie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2007\/02\/09\/dimmer_efficientie\/","title":{"rendered":"Hoe efficient is een dimmer?"},"content":{"rendered":"<p>Na het verhaal over de Longlites, was ik eens benieuwd hoe efficient een dimmer nu eigenlijk is. Ik heb er een aantal in huis, en weet al dat het dimmen natuurlijk veel invloed heeft op de lichtsterkte, en minder op vermogen. Met andere woorden, met een beetje minder vermogen heb ik al veel minder licht. Dus per Watt vermogen heb ik dan minder licht. Is dimmen relatief duur?&#8230;..<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/dimmer_efficientie_dimmer.jpg\" alt=\"Plaatje van een dimmer\" \/><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h2>Werking van een dimmer<\/h2>\n<p>Een dimmer, voor normale gloeilampen en halogeenlampen, werkt volgens het principe van fase aansnijding. Dit heb ik uitgelegd in dit <a href=\"\/articles\/2007\/01\/24\/longlites\">artikel over de Longlites<\/a> die ook de fase aansnijden. Dit houdt in dat de spanning over de lamp gemiddeld over de tijd iets lager wordt gemaakt en daardoor loopt er ook gemiddeld een lagere stroom door de lamp. Deze lagere stroom zorgt voor een lagere lampdraad-temperatuur en daardoor minder licht.<\/p>\n<h2>Meetopstelling<\/h2>\n<p>Om te meten heb ik weer gebruik gemaakt van de meetapparatuur van Vincent, daarvoor mijn dank. Hij nam een HAMEG power meter mee die nauwkeurig het opgenomen vermogen meette, en we hebben de volgende schakeling opgebouwd zoals aangegeven in de figuur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"De meetopstelling voor de dimmer efficientie\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/dimmer_efficientie_meetopstelling.jpg\" alt=\"Plaatje van meetopstelling\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 1: de meetopstelling voor de dimmer efficientie te meten<\/em><\/p>\n<p>Daarnaast maten we de lichtopbrengst en de kleurtemperatuur met een spectrometer.<\/p>\n<p>De metingen zijn eenvoudig. De dimmer wordt op een bepaalde stand gezet, en op deze stand maten we de spanning, stroom, het vermogen (P in Watt), lichtsterkte en kleurtemperatuur. Daarna is het eenvoudig om er enkele interessante grafieken van te maken.<\/p>\n<h2>Meetresultaten<\/h2>\n<p>Interessante meetresultaten heb ik in de volgende grafieken uiteengezet.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"vermogen uitgezet tegen lichtsterkte en kleurtemperatuur\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/dimmer_efficientie_lichtsterkte_vermogen.png\" alt=\"Plaatje van vermogen uitgezet tegen lichtsterkte en kleurtemperatuur\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 2: vermogen uitgezet tegen lichtsterkte en kleurtemperatuur<\/em><\/p>\n<p>Voor het gemak heb ik een 45 gradenlijn in de grafiek getekend, die laat zien hoe het loopt wanneer vermogen en lichtsterkte beiden gelijkmatig zouden afnemen. De lichtsterkte neemt naar verhouding veel sneller af dan het vermogen!<\/p>\n<p>Verder zie je ook dat de kleurtemperatuur, van een warm witte 2600 graden Kelvin zakt naar 2000 graden Kelvin. Bij 2000 graden Kelvin wordt het wel heel gelig.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"vermogen uitgezet tegen lichtsterkte en kleurtemperatuur\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/dimmer_efficientie_lichtsterkte_vermogen_relatief.png\" alt=\"Plaatje van vermogen uitgezet tegen lichtsterkte en kleurtemperatuur\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 3: relatief vermogen uitgezet tegen relatieve lichtsterkte en kleurtemperatuur<\/em><\/p>\n<p>Het is makkelijker om naar de procentuele verhoudingen te kijken. Dan zie je heel goed dat bij een vermogen van 25 % ik zowat geen lichtsterkte meer heb! Dus hoewel de lamp bijna geen licht meer geeft, toch verbruikt deze nog veel vermogen.<\/p>\n<p>Je ziet tevens dat de kleurtemperatuur ook terugloopt, zij het minder snel. Toch is dit dalen van de kleurtemperatuur goed te merken, wanneer je bij 50 % vermogen bent; het licht wordt langzaamaan veel warmer.<\/p>\n<h2>Het verlies van energie<\/h2>\n<p>Met figuur 3 is makkelijk te bepalen wat het efficientieverlies is. Stel je dimt een lamp op de helft van de lichtsterkte. Dan volg je de paarse lijn en je ziet dat bij een vermogen van 75 % van de normale waarde, ik 50 % van mijn licht heb. Had ik een lamp genomen die de helft van het wattage had en deze niet gedimd, dan had ik dezelfde hoeveelheid licht gehad. Dus in deze dimsituatie ben ik 25 % van het vermogen aan het verliezen.<\/p>\n<p>Het verlies van energie zit hem erin dat de lampspiraal veel minder efficient licht afgeeft bij lagere temperaturen. En dit gaat snel zoals is te zien.<\/p>\n<p>Stel nu je gebruikt de dimmers veelvuldig, dan geeft onderstaande tabel aan bij welke dimstand en bij welk wattage lamp je dimt, hoeveel vermogen je verliest.<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Dimstand [%]<\/th>\n<th>40 W lamp<\/th>\n<th>60 W lamp<\/th>\n<th>100 W lamp<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>0<\/td>\n<td>0 W<\/td>\n<td>0 W<\/td>\n<td>0 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>10<\/td>\n<td>2 W<\/td>\n<td>3 W<\/td>\n<td>5 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>20<\/td>\n<td>4 W<\/td>\n<td>6 W<\/td>\n<td>10 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>30<\/td>\n<td>6 W<\/td>\n<td>9 W<\/td>\n<td>15 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>40<\/td>\n<td>8 W<\/td>\n<td>12 W<\/td>\n<td>20 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>50<\/td>\n<td>10 W<\/td>\n<td>15 W<\/td>\n<td>25 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>60<\/td>\n<td>12 W<\/td>\n<td>17 W<\/td>\n<td>29 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>70<\/td>\n<td>12 W<\/td>\n<td>19 W<\/td>\n<td>31 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>80<\/td>\n<td>13 W<\/td>\n<td>19 W<\/td>\n<td>32 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>90<\/td>\n<td>12 W<\/td>\n<td>18 W<\/td>\n<td>30 W<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>100<\/td>\n<td>0 W<\/td>\n<td>0 W<\/td>\n<td>0 W<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<blockquote><p>Moraal van het verhaal is dat je beter een kleiner wattage lamp kunt gebruiken als je vaak dimt, en wanneer je dan meer licht wilt hebben dat je dan een extra lamp aanschakeld voor die momenten. Ik heb het in dit artikel met meetgegevens inzichtelijk gemaakt.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na het verhaal over de Longlites, was ik eens benieuwd hoe efficient een dimmer nu eigenlijk is. Ik heb er een aantal in huis, en weet al dat het dimmen natuurlijk veel invloed heeft op de lichtsterkte, en minder op vermogen. Met andere woorden, met een beetje minder vermogen heb ik al veel minder licht. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,8,19],"tags":[244,268],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84916,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions\/84916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}