{"id":76,"date":"2007-03-07T22:41:00","date_gmt":"2007-03-07T20:41:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2015-12-31T16:18:55","modified_gmt":"2015-12-31T15:18:55","slug":"licht_grootheden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2007\/03\/07\/licht_grootheden\/","title":{"rendered":"Licht grootheden uitgelegd"},"content":{"rendered":"<p>Deze site geeft veel informatie over licht: Lichtstroom, lichtsterkte en verlichtingssterkte zijn begrippen die nogal eens worden gehanteerd en summier toegelicht. Ook berekeningen van de ene in de andere worden uitgevoerd. Dit artikel is een naslagwerk, waarnaar ik kan refereren vanuit andere artikelen.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Plaatje van licht\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_lichtbundel.jpg\" alt=\"Plaatje van licht\" \/><br \/>\n<!--more--><\/p>\n<h2>Grootheden en eenheden<\/h2>\n<p>Ik start met een tabel, die de relevante begrippen aangeeft en deze summier uitlegt. Daarnaast kun je vanuit deze tabel naar de verschillende hoofdstukken voor meer uitleg.<\/p>\n<p><a name=\"tabel\"><\/a><\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Grootheid (Nl)<\/th>\n<th>Grootheid (Eng)<\/th>\n<th>Eenheid<\/th>\n<th>Toelichting, link<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Uitgestraalde Stroom P<\/td>\n<td>Radiant Flux<\/td>\n<td>Watt<\/td>\n<td>Voor lampen is dit het totaal van de straling, dus inclusief straling die wij niet kunnen zien, bijvoorbeeld infraroodstraling. Ik noem licht die straling wie we als mensen kunnen zien.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>(Stralings)Helderheid<\/td>\n<td>Intensity<\/td>\n<td>W\/sr<\/td>\n<td>Helderheid van de uitgestraalde energie in een bepaalde richting. Is te <a href=\"#uitgestraaldestroom_naar_stralingshelderheid\">berekenen<\/a> uit de uitgestraalde stroom en stralingshoek.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a href=\"#lichtstroom\">Lichtstroom F of \u03a6<sub>v<\/sub><\/a><\/td>\n<td>luminous flux<\/td>\n<td>lm<\/td>\n<td>Is een maat voor de hoeveelheid zichtbare energie die een lichtbron in alle richtingen uitzendt. Zie ook de <a href=\"#vb_lichtsterkte_lichtstroom\">voorbeelden<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lichtsterkte I<sub>v<\/sub><\/td>\n<td>luminous intensity<\/td>\n<td>Cd = lm\/sr<\/td>\n<td>De hoeveelheid licht die een bron afgeeft in een bepaalde richting. Zie ook de <a href=\"#vb_lichtsterkte_lichtstroom\">voorbeelden<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a href=\"#ruimtehoek\">Ruimtehoek<\/a><\/td>\n<td>Solid Angle<\/td>\n<td>steradiaal sr<\/td>\n<td>Kegelvorm startend vanuit center van een bol.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a href=\"#stralingshoek\">Stralingshoek<\/a><\/td>\n<td>Beam Angle<\/td>\n<td>graden<\/td>\n<td>Hoek waarmee licht uit een puntbron treedt. Zie ook de omrekening <a href=\"#stralingshoek_naar_ruimtehoek\">stralingshoek naar ruimtehoek<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a href=\"#verlichtingssterkte\">Verlichtingssterkte E<sub>v<\/sub><\/a><\/td>\n<td>Illuminance<\/td>\n<td>lx<\/td>\n<td>1 lux is de lichtsterkte voorgebracht door 1 Cd op een opp. loodrecht op de lichtstralen op een afstand van 1 meter van de bron. Zie ook de <a href=\"#vb_verlichtingssterkte\">voorbeelden<\/a>.<\/p>\n<p>Zie tevens ook <a href=\"#richtlijnen_verlichtingssterkte\">de richtlijnen voor een minimale verlichtingssterkte in diverse situaties<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Het is mogelijk om van een gemeten luxwaarde of van een gegeven intensiteitwaarde van een lamp, te komen tot een berekening van de lichtstroom. Ook te weg terug van lichtstroom naar verlichtingssterkte te gaan, mits je de stralingshoek kent of het stralingsdiagram. Zie hiervoor het <a href=\"#omrekeningen\">omrekenhoofdstuk<\/a>.<\/p>\n<p><a name=\"ruimtehoek\"><\/a><\/p>\n<h2>Ruimtehoek<\/h2>\n<p>We defini\u00ebren een <a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Ruimtehoek\">ruimtehoek<\/a>. Deze ruimtehoek wordt uitgedrukt in steradialen (sr), en 4 x pi sr is precies een gehele bol.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Een voorstelling van de ruimtehoek\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_ruimtehoek.png\" alt=\"Plaatje van ruimtehoek\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 1: een voorstelling van een ruimtehoek<\/em><\/p>\n<p>Denk bijvoorbeeld een gloeilamp in het centrum van de bol. Een gloeilamp genereert naar iedere richting een redelijke constant uitgestraald vermogen. Dus wanneer het totaal aan uitgestraald vermogen bekend is van deze gloeilamp, dan delen we deze waarde door 4 x pi en dan hebben we de stralings helderheid die wordt uitgedrukt in Watt\/steradiaal, oftewel W\/sr. Let wel, sr is een dimensieloze eenheid. Ik schrijf hem erbij, om duidelijk te maken dat het hier gaat om een helderheid en niet om het vermogen of de stroom.<\/p>\n<p>Bij een led is er echter geen even grote stroom naar iedere richting, maar is de stroom veel meer gefocusseerd in \u00e9\u00e9n richting. We moeten dan eerst de <a href=\"#stralingshoek\">stralingshoek<\/a> van de led weten.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"stralingshoek\"><\/a><\/p>\n<h2>Stralingshoek<\/h2>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Een voorbeeld van een stralingshoek (Engels: beam angle)\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_beam_angle.gif\" alt=\"Plaatje van stralingshoek van bijvoorbeeld een led\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 2: een voorbeeld van een stralingshoek (Engels: beam angle)<\/em><\/p>\n<p>Een stralingshoek is dan die hoek tussen twee tegenoverliggende richtingen van de stralingsas, waarvoor de intensiteit tot de helft gezakt is t.o.v. de maximum intensiteit.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"stralingshoek_naar_ruimtehoek\"><\/a><\/p>\n<h2>Omrekening stralingshoek naar ruimtehoek<\/h2>\n<p>Stel dat de stralingshoek gegeven is, dan is deze om te rekenen naar sr. Hiervoor moeten we eerst wat meer rekenen.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Hulp plaatje voor berekening ruimtehoek uit stralingshoek\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_berekening_ruimtehoek_uit_stralingshoek.png\" alt=\"Plaatje voor berekening ruimtehoek uit stralingshoek\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 3: hulpplaatje voor berekening ruimtehoek uit stralingshoek<\/em><\/p>\n<p>Je ziet de stralingshoek \u03c6, die de hoek van de kegel aangeeft. Deze kegel snijdt een denkbeeldige bol en het oppervlak wat van de bol dat binnen de kegel ligt, daarvan willen we de ruimtehoek weten. Allereerst berekenen we de oppervlakte zelf, door het sommeren van alle omtrekjes over de lijn r.1\/2\u03c6.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Formules om te komen van stralingshoek naar ruimtehoek in steradialen\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_formules_stralingshoek_steradiaal.png\" alt=\"Set van formules om te komen van stralingshoek naar steradialen\" \/><\/p>\n<p><em>Formules 1: Van stralingshoek naar ruimtehoek in steradialen<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"uitgestraaldestroom_naar_stralingshelderheid\"><\/a><\/p>\n<h2>Omrekening uitgestraalde stroom naar stralingshelderheid<\/h2>\n<p>Als bekend is wat het uitgestraalde vermogen van bijvoorbeeld een led is (in Watt in dit geval), en ook de stralingshoek is bekend, dan bereken de stralingshoek om in sr en deel het vermogen door het aantal sr en je hebt de stralingshelderheid. Bij leds worden nogal eens lenzen gebruikt. Deze zorgen dat het uitgestraalde vermogen in een kleinere stralingshoek worden &#8220;geperst&#8221; waardoor de stralingshelderheid toeneemt.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"lichtstroom\"><\/a><\/p>\n<h2>Lichtstroom F of \u03a6<sub>v<\/sub><\/h2>\n<p>De grootheid is gerelateerd aan de uitgestraalde stroom, echter alleen het licht (= zichtbare straling) wordt nu meegenomen.<br \/>\nDe observeerder zal een mens zijn, en de ogen van de mens zijn alleen gevoelig voor straling wanneer de golflengte ervan in een bepaald bereik ligt (400 &#8211; 700 nm). Dus van al het uitgestraald vermogen is alleen dat gedeelte van belang waarvoor het menselijk ook gevoelig is. Daarnaast is het menselijk oog niet even gevoelig voor alle licht in het bereik van 400 &#8211; 700 nm. Er is een set van curves opgesteld die de gevoeligheid van het oog voor bepaalde lichtgolflengtes weergeeft, in een goed belichte situatie waarbij we kleuren kunnen zien (<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Photopic_vision\">photopic luminosity curve genaamd<\/a>) en voor een weinig belichte situatie waarbij we geen kleuren kunnen zien (<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Scotopic_vision\">scotopic luminosity curve genaamd<\/a>). Ik ga uit van de photopic luminosity curve omdat ik kleuren wil meenemen.<\/p>\n<p><a title=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_photopic_luminosity_function_CIE_1931_Luminosity.png\" rel=\"lightbox\" href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_photopic_luminosity_function_CIE_1931_Luminosity.png\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" title=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_photopic_luminosity_function_CIE_1931_Luminosity_small.png\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_photopic_luminosity_function_CIE_1931_Luminosity_small.png\" alt=\"\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_photopic_luminosity_function_CIE_1931_Luminosity_small.png\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Figuur 4: Photopic liminosity curve; lichtgevoeligheid van het menselijk oog bij goede belichting<\/em><\/p>\n<p>Dus van al het uitgestraalde vermogen is alleen dat gedeelte interessant wat wij kunnen zien. Dit leidt ons tot de definitie van lichtstroom (Engels: luminous flux) wat iets is als uitgestraald vermogen, alleen gecorrigeerd voor de gevoeligheid van het menselijk oog.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"vb_lichtsterkte_lichtstroom\"><\/a><\/p>\n<h2>Voorbeelden lichtsterkte en lichtstroom<\/h2>\n<p>Stel je hebt een 100 W gloeilamp, die 1700 lumen aan lichtstroom genereert. Deze gloeilamp zal dit naar alle richtingen gelijk uitstralen (even geen reflector genomen achter de lamp) en dus is de helderheid 1700 lm \/ (4 x pi sr) = 135 Cd.<\/p>\n<p>In een <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/articles\/2007\/03\/03\/1000_lumen_led\">artikel over een 1000 lm led<\/a> zie je dat een led met 1000 lumen en een hoek van 38\u00b0 wel 2900 Cd oplevert. Dit echter alleen voor het gebied van die 38\u00b0. De led zal, wanneer ik me in de bundel van het licht bevindt en ernaar kijk, veel helderder zijn dan de 100 W lamp, terwijl deze laatste 1,7 x meer licht(energie) uitstraalt (verbruikt trouwens veel meer aan energie).<\/p>\n<p>Nog een leuke, hoe helder is een InfraRood (IR) led?<\/p>\n<p>Het antwoord is 0 Cd. Dit komt omdat het menselijk ook niet gevoelig is voor IR straling. Dus is er ook 0 lm lichtstroom.<\/p>\n<p>Een kleine kanttekening is hierbij wel op zijn plaats. Een led zal niet alleen maar straling van \u00e9\u00e9n golflengte uitsturen (leds zijn niet monochromatisch), maar genereert straling met golflengtes over een klein gebiedje van het spectrum.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Kleur vs intensiteit gegenereerd door een typische groene led\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_led_golflengtes.gif\" alt=\"Plaatje van licht golflengtes gegenereerd door een groene led\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 5: Kleur vs intensiteit afkomstig van een typische groene led<\/em><\/p>\n<p>De breedte van het gebiedje waar de led nog 50 % van de maximale intensiteit uitstraalt, wordt het &#8220;spectral line half-width&#8221; genoemd en geeft aan hoe monochromatisch de led is.<\/p>\n<p>Bij IR leds geldt dit dus ook en er is wellicht een beetje straling dat nog in het zichtbare valt (= licht). Toch is het niet verstandig om over lm en Cd te spreken bij IR leds. De energiestraling van deze leds wordt dan ook in Watt uitgedrukt.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"verlichtingssterkte\"><\/a><\/p>\n<h2>Verlichtingssterkte<\/h2>\n<p>Wanneer een lichtstroom een (denkbeeldig) oppervlak raakt, dan zegt men dat dit oppervlak verlicht wordt. De intensiteit van de verlichting, is de lichtstroom per oppervlakte-eenheid. Deze wordt de <a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lux_%28natuurkunde%29\">verlichtingssterkte<\/a> E<sub>v<\/sub> genoemd .<\/p>\n<p>Er is nog een relatie tussen de verlichtingssterkte en lichtsterkte, namelijk:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"De verlichtingssterkte afhankelijk van de lichtsterkte en afstand\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_verlichtingssterkte_en_lichtsterkte.png\" alt=\"Formule met relatie verlichtingssterkte en lichtsterkte\" \/><\/p>\n<p><em>Formule 2: De verlichtingssterkte afhankelijk van de lichtsterkte en de afstand<\/em><\/p>\n<p>Deze formule komt nog uit een <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/thousand_lumen_led_ostar_lighting_00039883_0.pdf\">application note van OSRAM over de OSTAR led<\/a>, pagina 8. Hier zie je dus de afhankelijkheid van de afstand tot de lichtbron; bij een tweemaal zo grote afstand, wordt de verlichtingssterkte viermaal zo klein.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"vb_verlichtingssterkte\"><\/a><\/p>\n<h2>Voorbeeld verlichtingssterkte<\/h2>\n<p>Een bepaalde 100W gloeilamp straalt een lichtstroom uit van 1200 lm, evenredig verdeelt over een half boloppervlak. Bereken de verlichtingssterkte en de lichtsterkte op een afstand van 1 m en 5 m.<\/p>\n<p>Antwoord:<\/p>\n<p>Het oppervlak van een halve bol van 1 m straal is 2 x \u03c0 x (1 m)<sup>2<\/sup> = 6,28 m<sup>2<\/sup>.<\/p>\n<p>De verlichtingssterkte op 1 m afstand is dan: E<sub>v<\/sub> = 1200 lm \/ 6,28 m<sup>2<\/sup> = 191 lm\/m<sup>2<\/sup> = 191 lx.<\/p>\n<p>En op 5 m afstand: E<sub>v<\/sub> = 1200 lm \/ (2 x \u03c0 x (5 m)<sup>2<\/sup>) = 1200 lm \/ 157 m<sup>2<\/sup> = 7,64 lx.<\/p>\n<p>De ruimtehoek van een halve bol is 2 x \u03c0 sr. De lichtsterkte is dan: I<sub>r<\/sub> = 1200 lm \/ (2 x \u03c0 sr) = 191 lm\/sr = 191 Cd. Deze lichtsterkte hangt niet af van afstand.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<p><a name=\"omrekeningen\"><\/a><\/p>\n<h2>Omrekeningen lichtstroom, lichtsterkte en verlichtingssterkte<\/h2>\n<p>Stel ik heb een led met een bepaalde lichtstroom (in lm). Nu is ook bekend wat de stralingshoek is. Dan is te berekenen wat de lichtsterkte is voor deze led. Bereken daartoe de stralingshoek om in sr, en deel het aantal lm door sr en je hebt de lichtsterkte.<\/p>\n<p>Je kunt ook berekenen wat de verlichtingssterkte is op een bepaalde afstand. Neem daarvoor de lichtsterkte in die richting en deel deze door het kwadraad van de afstand.<\/p>\n<p>Nu gelden deze berekeningen wanneer we uitgaan van een constante helderheid over een gebied als de stralingshoek. Dit is echter niet altijd zo, zie ook maar eens het stralingsdiagram van de OSTAR led met lens.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Stralingsdiagram van OSTAR led met lens\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/thousand_lumen_led_lichtsterkte_karakteristiek_LE_W_ExB.png\" alt=\"Plaatje van stralingsdiagram van OSTAR led met lens\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 6: Stralingsdiagram van OSTAR led met lens<\/em><\/p>\n<p>Hier loopt de lichtsterkte langzaam af, totdat een hoek van 60 graden wordt bereikt en dan loopt de helderheid snel af. Als we nu de lichtsterkte weten op 0\u00b0, dan kunnen we bijvoorbeeld de lichtstroom berekenen. Als we nu de verlichtingssterkte weten op 0\u00b0 en de afstand, dan kunnen we deze omrekenen naar de lichtsterkte (zie formule 2). En aangezien we nogal wat artikelen hebben waar we de verlichtingssterkte hebben gemeten van vele lampen, willen we nu deze kunnen omrekenen naar de lichtstroom.<\/p>\n<p>De berekening gaat als volgt. Je weet het verloop van de lichtsterkte als functie van de hoek, en zet deze in een tabel, waarbij je van 0\u00b0 tot 90\u00b0 loopt, en bij iedere hoek zet je neer wat de lichtsterkte is.<\/p>\n<p>Voorbeeld:<\/p>\n<table border=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>hoek [graden]<\/th>\n<th>lichtsterkte [Cd]<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>0<\/td>\n<td>104<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>5<\/td>\n<td>98<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>10<\/td>\n<td>97<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>15<\/td>\n<td>96<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>&#8230;<\/td>\n<td>&#8230;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>80<\/td>\n<td>20<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>85<\/td>\n<td>10<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>90<\/td>\n<td>0<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Let op, het is nog beter om een regel per 1 graad te maken in een spreadsheet programma, dat geeft een nauwkeuriger resultaat. We gaan namelijk zodadelijk de waarde van de lichtsterkte constant houden voor het bereik van de ene regel naar de andere. Ik noem zo&#8217;n bereik een gebiedje. Zo is het eerste gebiedje het bereik van 0\u00b0 tot 5\u00b0, en dit komt overeen met de top van een bol.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"Halve bol met gebiedjes aangegeven door hoeken 0\u00b0 - 5\u00b0, 5\u00b0 - 10\u00b0 etc.\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_hemisphere.gif\" alt=\"Plaatje van een halve bol met gebiedjes\" \/><\/p>\n<p><em>Figuur 7: Gebiedjes op een halve bol, aangegeven door 0\u00b0 &#8211; 5\u00b0, 5\u00b0 &#8211; 10\u00b0 etc<\/em><\/p>\n<p>Het gebiedje van 0\u00b0 tot 5\u00b0 ligt dus tussen het eerste rode circelschijfje in. Ik wil nu de oppervlakte van dit gebiedje berekenen en dat uitdrukken in sr. Ik houd voor dit gebiedje de lichtsterkte constant en bereken de vermenigvuldiging van lichtsterkte maal het aanstal sr voor het gebiedje van 0\u00b0 tot 5\u00b0. Dit levert de lichtstroom op voor dit gebied.<\/p>\n<p>Voor het gebiedje van 5\u00b0 tot 10\u00b0 bereken ik het aantal sr voor 0\u00b0 tot 10\u00b0 en haal er het aantal sr voor 0\u00b0 tot 5\u00b0 vanaf. Ik doe weer een vermenigvuldiging van de lichtsterkte voor dit gebied van 5\u00b0 tot 10\u00b0 met het aantal sr en ik heb de lichtstroom voor dit gebied.<\/p>\n<p>Ik doe dit voor alle gebiedjes totdat ik aangekomen ben bij gebieden waar de lichtsterkte toch al nul geworden was. Daarna sommeer ik de lichtstromen voor alle gebiedjes en heb ik de totale lichtstroom. Een voorbeeld van een <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2008\/articles\/licht_parameters_omrekentabel_lichtsterkte_naar_lumen.xls\">tabel met alle berekeningen<\/a> voor een paar bestaande type OSTAR leds van OSRAM gaat hierbij. Ik had van deze leds de lichtsterkte zowel als het stralingsdiagram. Dit heb ik gebruikt om de lichtstroom uit te rekenen en daar ook de lichtstroom was gegeven van deze leds, kon ik de berekening controleren. Blijkt dat ik met een benadering van 1 graad (dus gebiedjes van 1\u00b0 tot 2\u00b0 etc) beter uitkom en dicht in de buurt van de door de fabrikant gegeven waardes.<\/p>\n<p><strong>Efficiency<\/strong><\/p>\n<p>Nu is het mogelijk om alle meetgegevens van de verlichtingssterktes (in lux) van verschillende lampen op deze site, om te rekenen naar lichtstroom (zoek op lampmetingen op deze site). Als nu ook het vermogen bekend is van de lamp, dan de efficiency bepaald worden. Dit wordt dan uitgedrukt als de deling van lichtstroom in lumen door het verbuik in Watt. Hier kan ik in een ander artikel eens op terugkomen.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n<h2><a name=\"richtlijnen_verlichtingssterkte\">Richtlijnen voor verlichtingssterkte<\/a><\/h2>\n<p>Op het internet zijn voorbeelden te vinden van hoeveel verlichtingssterkte er nodig is om een bepaald type activiteit uit te kunnen voeren. Een mooie lijst is te vinden op de site van De Belsgische Federale Overheidsdienst, waar <a href=\"http:\/\/www.meta.fgov.be\/defaultTab.aspx?id=611\" target=\"_blank\">de minimale verlichtingssterkte wordt gegeven voor bepaalde activiteiten<\/a>.<\/p>\n<p>Om te voorkomen dat deze link eens verloren raakt, hierbij nogmaals de lijst:<br \/>\nOnderstaande tabel bepaalt de minimum verlichtingssterkte, in lux uitgedrukt, voor de verschillende plaatsen, werkzaamheden en toestellen, behoudens voor de in artikel 59, eerste lid van het A.R.A.B., bedoelde verrichtingen.<\/p>\n<p>Die verlichtingssterkte geldt voor het werkvlak of, indien dit niet juist kan worden bepaald, voor een horizontaal vlak dat 0,85 m boven de grond ligt.<\/p>\n<p><em>Wat de in littera&#8217;s a), b) en c) van onderstaande tabel genoemde plaatsen betreft, geldt die verlichtingssterkte, gemeten ter hoogte van de grond, evenwel voor het vlak dat loodrecht op de lichtstroom staat.<\/em><\/p>\n<h3>a. 2 lux:<\/h3>\n<p>Rangeerstations van de spoorwegen, op de plaatsen waar het personeel dient te komen, met uitzondering van de eigenlijke rangeeremplacementen.<\/p>\n<h3>b. 10 lux:<\/h3>\n<p>Eigenlijke rangeeremplacementen van de spoorwegstations, dit zijn emplacementen die zich uitstrekken van de rangeerheuvel, met inbegrip van deze, tot en met de laatste verspreidingswissels.<br \/>\nBinnenplaatsen en buitengelegen doorgangen.<\/p>\n<h3>c. 20 lux:<\/h3>\n<p>De volgende, buiten de gebouwen gelegen plaatsen: stations voor transformatie van elektrische stroom, laad- en losplaatsen waar niet wordt gewerkt, alsmede alle andere plaatsen van analoge aard.<\/p>\n<h3>d. 50 lux:<\/h3>\n<p>De volgende, binnen de gebouwen gelegen plaatsen: doorgangen, exclusief die in de warenhuizen, gangen, trappen, pakhuizen, opslagplaatsen en magazijnen voor ruwe of omvangrijke materialen, garages, alsmede alle andere plaatsen van analoge aard.<br \/>\nKoelkamers.<br \/>\nWerkzaamheden die geen enkele waarneming van de details vergen: behandeling van grove materialen (kolen, as, enz.), ruwe sortering, breken van leemhoudende producten, grof werk of ruwbouw op scheepswerven en bij werken van burgerlijke bouwkunde, alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard.<\/p>\n<h3>e. 100 lux:<\/h3>\n<p>Werkzaamheden die slechts een geringe waarneming van de details vergen: fabricage van half afgewerkte ijzeren of stalen producten, ruwe assemblage, malen van graan, uitpakken, sorteren en kaarden van wol, alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard. Machinekamers, stookplaatsen, personen- en goederenliften, pakkamers, lokalen voor ontvangst of verzending van goederen, laad- of losplaatsen waar gewerkt wordt, opslagplaatsen en magazijnen voor middelmatige en fijne materialen, alsmede alle andere plaatsen van analoge aard.<br \/>\nKleedlokalen, toiletten, wasgelegenheden, eetvertrekken en andere plaatsen van analoge aard.<\/p>\n<h3>f. 200 lux:<\/h3>\n<p>Werkzaamheden die een matige waarneming van de details vergen: gewone assemblage, machinaal fatsoeneren, bewerken van niet-geverfde textiel en niet-geverfd leder, inblikken van levensmiddelen, versnijden van vlees, bewerken van hout op werkbanken, walsen en knippen van werkstukken met grote afmetingen, monteren en uitdeuken van koetswerk, alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard.<br \/>\nDoorgangen in warenhuizen.<\/p>\n<h3>g. 300 lux:<\/h3>\n<p>Werkzaamheden die een tamelijk scherpe waarneming van de details vergen: gewoon werk aan machines, precisieproeven, classificatie van meel, afwerken van leder, bewerken van niet-geverfde katoen, wol, zijde en kunstvezels, allerhande kantoorwerk, met inbegrip van intermitterend typewerk, confectiewerk behalve naaien en controle op de afwerking, herstellingen in garages, alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard.<br \/>\nSchakelborden, weegtoestellen, toetsenborden en andere toestellen of inrichtingen van analoge aard.<\/p>\n<h3>h. 500 lux:<\/h3>\n<p>Werkzaamheden die een scherpe waarneming van de details gedurende een lange tijd vergen: nauwkeurige assemblage, nauwkeurig werk aan machines, polijsten en afschuimen van glas, precisiewerk in de glasfabrieken, teken- en mecanografiewerk, permanent typewerk, bewerken van geverfde textiel en geverfd leder, fijn laswerk alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard.<br \/>\nToonbanken.<\/p>\n<h3>i. 700 lux:<\/h3>\n<p>Werkzaamheden die een zeer scherpe waarneming van de details vergen: bewerken van geverfde katoen, wol, zijde en kunstvezels, teken- en mecanografiewerk, waarbij een bijzonder grote verlichtingssterkte nodig is, alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard.<\/p>\n<h3>j. 1 000 lux:<\/h3>\n<p>Werkzaamheden die een uiterst nauwkeurige waarneming van de details vergen: zeer nauwkeurige assemblage, beproeven van zeer gevoelige instrumenten, juweliers- en horlogemakerswerk, classificeren en sorteren van tabak, zetwerk, en nalezing van drukproeven in drukkerijen, naaien en controle op de afwerking in de confectieateliers, monteren van uiterst fijne onderdelen, bereiden, doseren en vermengen van kleurstoffen, alsmede alle andere werkzaamheden van analoge aard.<\/p>\n<p>Wanneer het niet mogelijk is met preciesheid de werkplek of het werkvlak te omschrijven mag de nodige verlichting, op advies van het Comit\u00e9 voor Preventie en Bescherming op het Werk of, bij ontstentenis van zulk Comit\u00e9, van de Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk, worden bepaald en gemeten overeenkomstig de norm NBN 255 &#8211; leidraad voor de verlichting in de industrie. Het advies van dat comit\u00e9 of, bij ontstentenis van zulk comit\u00e9, van die dienst, moet eveneens worden ingewonnen om te beslissen over de lichtsterkten die moeten worden voorzien in de gevallen die niet zijn gegeven in artikel 62 van het A.R.A.B..<br \/>\nElke installatie en elk toestel voor algemene of lokale verlichting moet zo gebouwd en geplaatst zijn dat gevaarlijke of hinderlijke verblindende lichtuitstralingen, stroboscopieverschijnselen, oververwarming van de lokalen en luchtbederf worden vermeden.<\/p>\n<p>Nog een extra uitbreiding op de lijst is deze tabel, die een <a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2007\/03\/Screen-shot-2010-10-06-at-14.46.07-.png\" target=\"_blank\">uittreksel geeft van de NEN2443 norm<\/a> die gaat over functionele en prestatie-eisen voor parkeerterreinen en parkeer- en stallinggarages voor personenauto&#8217;s.<\/p>\n<p><a href=\"#tabel\">Terug naar tabel.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deze site geeft veel informatie over licht: Lichtstroom, lichtsterkte en verlichtingssterkte zijn begrippen die nogal eens worden gehanteerd en summier toegelicht. Ook berekeningen van de ene in de andere worden uitgevoerd. Dit artikel is een naslagwerk, waarnaar ik kan refereren vanuit andere artikelen.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[268],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60567,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76\/revisions\/60567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}