{"id":88833,"date":"2015-11-19T00:01:57","date_gmt":"2015-11-18T23:01:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olino.org\/?p=88833"},"modified":"2015-11-06T12:29:32","modified_gmt":"2015-11-06T11:29:32","slug":"zelf-fossielvrij-gaan-waarom-en-hoe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/articles\/2015\/11\/19\/zelf-fossielvrij-gaan-waarom-en-hoe\/","title":{"rendered":"Zelf fossielvrij gaan waarom en hoe"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_88871\" aria-describedby=\"caption-attachment-88871\" style=\"width: 75px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-e1446801405839.jpeg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-thumbnail wp-image-88871\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-e1446801405839-75x100.jpeg\" alt=\"Van het gas af met de warmtepomp.\" width=\"75\" height=\"100\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-e1446801405839-75x100.jpeg 75w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-e1446801405839-300x400.jpeg 300w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-e1446801405839.jpeg 480w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-88871\" class=\"wp-caption-text\">Van het gas af met de warmtepomp.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Je loopt al jaren rond met dat knagende gevoel: \u201cIk wil iets aan duurzaamheid doen\u201d maar<br \/>\nje krijgt geen overzicht over de mogelijkheden en je goed voorbereidde overstap naar \u201cExtra<br \/>\nduurzaam PLUS\u201d van je energiereus bleek potverdikkeme toch niet zo duurzaam als je gehoopt had. Tijd om de armen uit de mouwen te steken en er nu maar eens zelf echt iets aan te gaan doen. Onze overheid is wereldkampioen treuzelen en het is inmiddels mijn overtuiging dat we onze samenleving als burgers fundamenteel kunnen veranderen door lokaal duurzaam te gaan.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<h4>Hoe we verslaafd raakten aan olie en gas en wat dat met de economie deed.<\/h4>\n<p>We hebben sinds de tweede wereldoorlog en helemaal sinds de jaren \u201960 een maatschappij gebouwd op een fossiele infrastructuur. De deal was deze: Shell en Exxon pompten fossiele<br \/>\nbrandstoffen op, die voor een habbekrats aan ons verkocht werden. Shell en Exxon maakten<br \/>\nmegawinsten, de overheid kreeg bakken met accijns en wij konden relatief goedkoop onze<br \/>\nhuizen warm stoken. Na de oliecrises werd dat een beetje lastiger, maar met wat isolatie en<br \/>\nVR-ketels was de ergste nood te lenigen. Wat we alleen niet zagen was dat onze energierekening allengs hoger werd en dat de overgemaakte voorschotten direct in de<br \/>\nhanden van de aandeelhouders van Shell en Exxon verdwenen. Wat overschoot besteedde Joop aan de AOW. Die steeds meer op ging aan gas en elektra. Grosso modo verdween er steeds meer geld uit onze economie naar het buitenland door onze energiebehoefte. Waarom ik dus zo enthousiast ben over verduurzamen verklap ik aan het eind.<\/p>\n<h4>Zelf echt duurzamer worden<\/h4>\n<p>Als burger kan je best veel doen om een stuk duurzamer te worden en eigenlijk moet je een<br \/>\nkorte assessment doen om te kijken waar je je meeste energie in gaat steken. Er zijn talloze websites die je hierbij helpen, zoek maar op \u201cCO2-voetafdruk\u201d en zo. Als je nu 4 keer per jaar naar Thailand vliegt omdat de stranden daar zo lekker wit zijn maar je wilt wel je energierekening naar 0 euro dan schiet dat voor de planeet niet echt op. 1x minder vliegen levert je meer op dan welke duurzame investering je ook in je eigen leven gaat doen. Maar goed, ik zal dat vingertje niet al te lang opsteken want er valt natuurlijk wel veel te halen thuis.<\/p>\n<p>De grootste energieverbruikers waar de gemiddelde Nederlander invloed op uit kan oefenen (op voeding\/vlees ga ik niet in, maar is een grootverbruiker):<\/p>\n<ul>\n<li>20.000 kilometer woon werk verkeer, 2000 liter brandstof<\/li>\n<li>1500 kuub aardgas<\/li>\n<li>3500 kWh elektra<\/li>\n<\/ul>\n<p>Om te beginnen is het het handigst om alle energie om te rekenen naar kilowattuur omdat ik denk dat we uiteindelijk een elektrische samenleving zullen hebben en de kWh is de energie-eenheid waarin we gaan rekenen. Dan is het handig om een paar praktische <a title=\"Gas en olie omrekenen naar kWh\" href=\"http:\/\/www.engineeringtoolbox.com\/co2-emission-fuels-d_1085.html\">omrekenwaardes<\/a> bij je te hebben.<\/p>\n<p>1M3 gas is gelijk aan ongeveer 9 kW 0,23 kg CO2 \/ kWh<br \/>\n1 kilo steenkool is ongeveer gelijk aan 8 kWh 0,37 kg CO2 \/ kWh<br \/>\n1 liter diesel is ongeveer 12 kWh 0,24 kg CO2 \/ kWh<br \/>\n1 liter benzine is ongeveer 12 kWh 0,27 kg CO2 \/ kWh<\/p>\n<p>De voorbeeld-Nederlander hierboven verbruikt dus:<br \/>\n2000 x 12 = 24.000 kWh en veroorzaakt 5000 kg CO2 voor vervoer.<br \/>\n1500 x 9 = 13.500 kWh en veroorzaakt 2700 kg CO2 voor verwarmen en koken.<br \/>\n3500 kWh om de lampen aan te houden en veroorzaakt 1295 kg CO2 als je grijze stroom afneemt.<\/p>\n<p>Bottom line : 41.000 kWh \/ 8995 kilo CO2 om een jaartje in Nederland te leven. Ga er maar<br \/>\naan staan. Om 41.000 kWh zelf op te wekken heb je ongeveer 180 zonnepanelen met een vermogen van 250 Wattpiek per stuk nodig! Maar weinig mensen kunnen dat kwijt, en nog minder kunnen dat tegen de huidige prijzen betalen. Maar ik ben van de lerende aanpak en als we gewoon samen op weg gaan dan is er nog heel veel besparing te realiseren. Daarnaast hoeven we niet alle duurzame energie zelf op te wekken, we hebben ook nog wind, biomassa (zeewier!), leentjebuur, getijdenstroom en wat er al niet aan bronnen bedacht kan worden.<\/p>\n<p>Mijn insteek is om met duurzaamheid het leven leuker en gezonder te maken. We hebben nu 50 jaar geprobeerd om een samenleving te bouwen op olie van Saoedische prinsen en bloedkolenstroom van de energiereuzen. Ik beschouw dat experiment als mislukt en aangezien onze regering nog even de belangen van Shell blijft behartigen moeten we het zelf maar doen. Kom mee!<\/p>\n<figure id=\"attachment_88839\" aria-describedby=\"caption-attachment-88839\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_2561.jpg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-88839\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_2561-400x300.jpg\" alt=\"Op windstroom elektrisch rijden.\" width=\"400\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_2561-400x300.jpg 400w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_2561-100x75.jpg 100w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_2561-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-88839\" class=\"wp-caption-text\">Op windstroom elektrisch rijden.<\/figcaption><\/figure>\n<h4>Elektrisch rijden<\/h4>\n<p>Het zal jullie niet verbazen dat ik een enorme voorstander ben van elektrisch rijden want<br \/>\nzelfs als je de benodigde stroom opwekt met kolen ben je nog 30% zuiniger dan een Diesel.<br \/>\nAangezien elektra rijders zo goed als allemaal duurzame stroom tanken, en bij voorkeur geproduceerd uit Nederlandse wind, dan is de winst nog veel groter. In het ideale geval daalt de CO2-uitstoot voor het verbruik naar nul. Ik ben verder nog voorstander omdat al die accupakketten van 50-80 kWh een groot bufferend vermogen gaan vormen in ons elektriciteitsnet, iets wat nu nog compleet ontbreekt in onze infrastructuur.<\/p>\n<p>Het zal jullie ook niet verbazen dat ik een nog grotere voorstander ben van e-Scooters en e-Motoren voor het forensverkeer. Die 25 kilometer kan je voor een paar cent schone stroom<br \/>\ndagelijks zweetvrij op je werkplek brengen.<\/p>\n<h4>Zonnepanelen<\/h4>\n<p>Als je dak ook maar enigszins geschikt is voor zonnepanelen dan zijn er legio mogelijkheden<br \/>\nom zelf elektriciteit op te wekken. De scherpste prijs per WattPiek zijn momenteel de Chinese poly kristallijne (blauwe) panelen. Ik vind ze zelf niet zo mooi maar ze geven wel de meeste \u201cbang voor de buck\u201d. Monokristallijne panelen (zwart) of dunne film panelen (diep zwart, egaal) zijn optisch mooier. Als het budget het toelaat zou ik hiervoor kiezen, ook al omdat deze panelen vaak in de VS of Europa gemaakt worden en een stuk minder \u201cembedded energy\u201d bevatten omdat we in het westen effici\u00ebnter produceren en de transportpost lager is. Je kan boeken schrijven over de voor en nadelen maar mijn insteek is deze: als je geld dat je aan een reis naar Thailand zou besteden op je dak legt, dan mag dat paneel best Chinees zijn.<br \/>\nLet trouwens alsjeblieft goed op schaduwwerking. Systemen die serieel zijn aangelegd (bijna<br \/>\nallemaal) zijn zijn erg gevoelig en kunnen bijna stilvallen als \u00e9\u00e9n paneel in de schaduw<br \/>\n(schoorsteen, CV-pijpje) ligt. In dat geval zou ik iets meer uitgeven en een parallel systeem (bijvoorbeeld Solar Frontier i.c.m. SolarEdge omvormer) kiezen. Dat kost wat, maar dan heb je wel het beste van het beste.<br \/>\nOver CV\/ventilatiepijpjes gesproken, vraag je loodgieter om die voor \u20ac100,- naar het noorddak te verhuizen, dan is je zuiddak helemaal vrij voor panelen. Ik erger me echt dood<br \/>\naan PV-systemen die om een CV-uitlaat heen gebouwd zijn. Maar dat is een beetje mijn<br \/>\nmanco. Ik breng het wel altijd ter sprake bij een adviesgesprek trouwens \ud83d\ude09<\/p>\n<h4>Elektrisch koken, douchen, verwarmen en Isolatie.<\/h4>\n<p>Eigenlijk moet dat rijtje in de omgekeerde volgorde, koken en douchen vallen in het niet bij onze verwarming. Tussen oktober en maart verstoken we meer dan 90% van ons jaarlijkse<br \/>\ngasbudget. Niet voor niks wordt er zo op isoleren gehamerd, want uiteindelijk is verwarmen<br \/>\nniks anders dan de buitenlucht op warmen, 100% van de opgewekte verwarmingsenergie lekt namelijk weg naar de buitenlucht (denk daar maar eens over na). Naar de bouwmarkt dus om isolatieband te halen. Neem gelijk voor twee tientjes zo\u2019n warmtemeter mee om lekken op te sporen, het is nog vet cool ook, met zo\u2019n lasergun door het huis lopen, piew, piew, op jacht naar lekken.<\/p>\n<figure id=\"attachment_88872\" aria-describedby=\"caption-attachment-88872\" style=\"width: 351px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1.jpg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-88872\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-351x400.jpg\" alt=\"Met een eenvoudig apparaat, kunt u eenvoudig warmtelekken opsporen in huis.\" width=\"351\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-351x400.jpg 351w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1-87x100.jpg 87w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image1.jpg 562w\" sizes=\"(max-width: 351px) 100vw, 351px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-88872\" class=\"wp-caption-text\">Met een eenvoudig apparaat, kunt u eenvoudig warmtelekken opsporen in huis.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Het besparen op warmtelekken is verreweg de beste investering die je kunt doen. Steek daar eerst energie in.<br \/>\nIk heb geen aandelen maar kijk eens naar het Nederlandse <a title=\"Voordelig en snel isoleren\" href=\"http:\/\/tonzon.nl\/\">Tonzon<\/a> als je nog een niet ge\u00efsoleerde vloer hebt maar wel een kruipruimte. Terugverdientijd is minder dan een jaar.<br \/>\nAls er ramen of deuren vervangen moeten worden: neem het best isolerende wat je kunt krijgen en wat past. Kost iets meer, maar je verdient het altijd snel terug.<\/p>\n<h4>Douchewater<\/h4>\n<p>Voor het douchen maak je water warm om die met bijna dezelfde temperatuur door het<br \/>\nputje te laten spoelen. Eigenlijk is het te vergelijken met euro\u2019s in het putje gieten. Douche <strong>w<\/strong>armte <strong>t<\/strong>erug <strong>w<\/strong>in (WTW) is een absolute nobrainer bij elke badkamerrenovatie: 70% besparen op een douchebeurt.<\/p>\n<h4>Koken<\/h4>\n<p>De businesscase is buitengewoon slecht maar het gevoel is geweldig! Je kookplaat eruit en<br \/>\nop inductie koken. Alleen al voor het schoonmaakgemak moet je dat doen. En het idee dat<br \/>\nje op windenergie pannenkoeken staat te bakken is goud waard, elke dag opnieuw.<\/p>\n<figure id=\"attachment_88873\" aria-describedby=\"caption-attachment-88873\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image2.jpeg\" class=\"thickbox no_icon\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-88873\" src=\"http:\/\/www.olino.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image2-400x298.jpeg\" alt=\"Wil je van jet gas af,dan moet je elektrisch gaan kolen. Kies voor inductie voor gemak en minder gebruik.\" width=\"400\" height=\"298\" srcset=\"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image2-400x298.jpeg 400w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image2-100x74.jpeg 100w, https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/image2.jpeg 640w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-88873\" class=\"wp-caption-text\">Wil je van jet gas af,dan moet je elektrisch gaan kolen. Kies voor inductie voor gemak en minder gebruik.<\/figcaption><\/figure>\n<h4>En dan&#8230; De verwarming<\/h4>\n<p>Al sinds 1960 snorren er miljoenen Cv-installaties elke winterdag miljoenen kubieke meters<br \/>\ngas weg. Nu we ons huis kierdicht gemaakt hebben en de vloer warmer aanvoelt wordt het<br \/>\ntijd om afscheid te nemen van de vertrouwde Nefit en Vaillant. Het beetje energie wat nog<br \/>\nweglekt moet aangevuld worden en dat kan prima met een warmtepomp. Daar zal de komende jaren heel veel over gezegd en geschreven worden, ik denk zelf dat de lucht-water warmtepomp in veel situaties de oplossing zal zijn. Grondwater warmtepompen vergen een enorme investering in machine en boorgat, nog los van alle benodigde vergunningen. Volgens mij is de businesscase erg moeilijk voor particulieren. Ik ben zelf tevreden lucht-water warmtepomp gebruiker (met hoe ironisch, CO2 als koudemiddel, maar wel volkomen on-giftig en in geval van lekkage niet nadelig voor de broeikasbalans, iets wat van veel koude middelen niet gezegd kan worden, die zijn soms zelfs extreme broeikasgassen. Mijn warmtepomp staat binnen en leent via een gat in de muur energie die langs waait, en werkt zelfs tot -25 graden celcius. Mijn douchewater maak ik \u2019s middags om 2 uur als mijn PV-systeem maximaal levert.<\/p>\n<h4>Wat verduurzamen met de economie gaat doen.<\/h4>\n<p>Hierboven beschreef ik al dat al het geld dat we nu door de schoorsteen jagen heel anders<br \/>\ngaat rollen als we gaan verduurzamen. Als je namelijk je energierekening van 7-10 jaar in 1x investeert in je huis dan ben je daarna van de fossiele verslaving af. Die 15.000,- euro leen je van een verduurzamingsfonds zoals het Limburgs Energie Fonds (LEF) tegen 0,5% en betaal je annu\u00eftair af. De energierekening wordt daarmee in 1x een vast bedrag gedurende 10 jaar. De lening besteed je aan apparatuur (liefst Europees) die je lokaal koopt en waar lokale aannemers werk aan hebben om het te plaatsen. Na die 10 jaar is je lening afgelost en daalt de rekening naar nul, net op het moment dat je het wat rustiger aan wilt gaan doen. Dat kan prima met de lagere vaste lasten. Je inkomen wordt niet meer voor een belangrijk deel overgemaakt aan Shell en Exxon en je geeft het vermoedelijk veel meer uit aan lokale diensten. Dus ons Bruto Binnenlands product (BBP) gaat dalen (wegens geen gas), paniek voor de TV-economen, maar de lokale <strong>echte economie<\/strong> gaat groeien. Dus de lucht wordt schoner, de lokale economie floreert, de zorgen over de oude dag zijn verlaagd en gasbranden treden niet meer op. Wat willen we nog meer?<\/p>\n<p>Iedereen wint (behalve Shell, maar hun tijd is geweest, bedankt jongens)<\/p>\n<p>Lars Boelen<\/p>\n<p>Nieuwe Energie Adviseur en blogger op \u201c<a title=\"Alles duurzaam\" href=\"http:\/\/larsboelen.nl\/2015\/10\/hoe-maken-we-verduurzamen-leuk\/\">Everything Sustainable\u201d<\/a><\/p>\n<p>Twitter: <a title=\"Twitteraccount over o.a. duurzame energie\" href=\"https:\/\/twitter.com\/LarsBoelen\">@LarsBoelen<\/a><\/p>\n<p>Ps. Mijn energierekening is nu \u20ac9,92 per maand, en ik ben hard op jacht naar de nul.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Je loopt al jaren rond met dat knagende gevoel: \u201cIk wil iets aan duurzaamheid doen\u201d maar je krijgt geen overzicht over de mogelijkheden en je goed voorbereidde overstap naar \u201cExtra duurzaam PLUS\u201d van je energiereus bleek potverdikkeme toch niet zo duurzaam als je gehoopt had. Tijd om de armen uit de mouwen te steken en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":120,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[184,3,11,32,2],"tags":[128,130,121],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88833"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/120"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88833"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88895,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88833\/revisions\/88895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/olino.org\/blog\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}