In het artikel “Energiebesparing thuis: een praktijkgeval” heb ik aangegeven, hoe ik door gerichte maatregelen in de loop van een aantal jaren het gasverbruik met een factor 3 heb gereduceerd. Nadat ik in januari 2006 mijn VR-ketel (verbeterd-rendementsketel) door een HR-ketel (hoogrendementsketel) heb vervangen, was ik natuurlijk benieuwd hoeveel energie ik hierdoor extra heb bespaard. In bijgaand artikel wordt e.e.a. in beeld gebracht.
Na het nemen van energiebesparende maatregelen is het niet eenvoudig om exact aan te geven hoeveel er nu werkelijk is bespaard. Door de variatie in strengheid (of momenteel zachtheid) van winters zijn resultaten immers moeilijk te vergelijken. Maar door een consequente registratie van het gasverbruik en buitentemperatuur per maand zijn de verschillen onafhankelijk van de aard van de winter wel degelijk zichtbaar te maken.
De nieuwe HR-ketel
In onderstaande tabel zijn de gemeten waarden van een aantal wintermaanden weergegeven.
Deze getallen betreffen de gemiddelde maand-temperatuur (zie www.knmi.nl) , het gemiddeld aantal gebruikte m3’s gas per dag, de gemiddelde windsnelheid in m/sec en het gemiddeld aantal uren zon per dag.
Halverwege de maand januari 2006 is de HR-ketel geinstalleerd, waardoor deze maand is opgesplitst in een VR-deel en een HR-deel in de tabel. Het in de tabel vermelde gasverbruik betreft alleen het CV-gebruik door van de gemeten waarden een halve m3 af te trekken. Dat is namelijk het gemiddeld gasverbruik per dag in de zomermaanden, hetgeen dus uitsluitend slaat op het warm-watergebruik.
Door de temperatuur en het gasverbruik op te nemen in het spreadsheet-programma Excel kan men hiervan een puntengrafieken maken, waarna men door Excel een rechte lijn kan laten trekken, die het stookgedrag benadert van het huis. Hierdoor zijn twee grafieken ontstaan. Een voor de metingen met de VR-ketel en een met de HR-ketel.
Het verband is namelijk lineair, daar het warmteverlies in een pand evenredig is met het temperatuurverschil tussen de binnen- en buitenkant hiervan.
Of in formulevorm: E = ΔT x O x G
ΔT is het gemiddelde temperatuurverschil tussen binnen en buitenmuren.
O is het totaaloppervlak van de buitenmuren, ramen en dakoppervlak.
G is het samengestelde warmtegeleidingsvermogen van genoemde buitenoppervlakken.
Vergelijking gasverbruik tussen VR- en HR-ketel.
Dat de punten in de grafieken niet exact op één lijn liggen is te verklaren uit de variatie in gemiddelde windsnelheid en uren zonneschijn in de diverse maanden.
Zo ligt het punt van de maand jan-05 (5,6; 7,6) boven zijn VR-grafiek voornamelijk vanwege de hogere gemiddelde windsnelheid en daardoor sterkere afkoeling.
Het punt van de maand mrt-06 (4,1; 5,8) ligt daarentegen onder zijn HR-grafiek voornamelijk vanwege het relatief hoge aantal zonne-uren per dag.
Door Excel kan men ook de vergelijking van de grafieken laten berekenen. Hieruit blijkt dat de hellingen van de VR- en HR-grafieken resp. -0,74 en -0,59 bedragen, waaruit men door deling van beide getallen kan afleiden hoeveel de besparing is.
De installatie van de HR-ketel heeft geleid tot een energiebesparing van 20% ten opzichte van de VR-ketel.
Bovenstaande berekening kan men uiteraard ook toepassen om het besparingseffect af te leiden van maatregelen zoals isolatie van muren en/of daken.
| vr-ketel | gemid.temp. | gas (m3/dag) | wind (m/sec) | zon (uren) |
|---|---|---|---|---|
| okt-04 | 11,6 | 2,4 | 5,2 | 4,2 |
| nov-04 | 6,9 | 6,1 | 4,1 | 1,8 |
| dec-04 | 4,0 | 8,4 | 4,4 | 1,7 |
| jan-05 | 5,6 | 7,6 | 6,6 | 2,9 |
| feb-05 | 2,8 | 8,8 | 5,0 | 3,5 |
| mrt-05 | 6,5 | 5,7 | 5,1 | 3,2 |
| nov-05 | 7,5 | 5,2 | 4,5 | 2,7 |
| dec-05 | 4,4 | 7,8 | 4,6 | 2,1 |
| jan-06 | 2,0 | 9,3 | 3,9 | 2,1 |
| hr-ketel | gemid.temp. | gas (m3/dag) | wind (m/sec) | zon (uren) |
| jan-06 | 2,0 | 7,8 | 5,1 | 3,6 |
| feb-06 | 3,2 | 7,4 | 5,2 | 2,0 |
| mrt-06 | 4,1 | 5,8 | 5,6 | 5,0 |
| okt-06 | 13,9 | 0,6 | 5,0 | 3,5 |
| nov-06 | 9,7 | 3,2 | 5,6 | 2,9 |
| dec-06 | 6,9 | 5,2 | 5,8 | 1,2 |
January 8th, 2007 at 6:35 pm
Steengoed artikel(deze site staat er trouwens vol van). Ik ben daarna met mijn gegevens aan de slag gegaan. Maar wij vertrokken van een stookoliebrander van zo’n 25 jaar oud en zijn overgeschakeld op een HRTop(condenserende) gaswandketel. Ik kom op een besparing van zo’n 55%. Dit lijkt me veel, maar het stemt me tevreden dat het een forse besparing is.
January 8th, 2007 at 9:46 pm
Jeroen,
Ik vind het uiteraard leuk om te horen, dat je er wat aan hebt. Maar het lijkt me in jouw situatie lstig om de echte besparing vast te stellen, tenzij je uitgaat van de calorische verbrandingswaarden van stookolie en aardgas. Deze zijn vast wel in een BINAS te vinden.
January 9th, 2007 at 5:49 am
Om de besparing te berekenen heb ik omgerekend naar kWh (zijnde 1 liter stookolie => 10 kWh en 1m³ gas => 10,3 kWh). Is het dat wat je bedoelde ?
January 9th, 2007 at 2:45 pm
Dat bedoel ik inderdaad. Maar ik dacht dat een m3 aardgas overeenkwam met 9 kWh en 1 liter stookolie met 11,6 kWh.
Dat hangt weer af van het soort stookolie.
Zie ook de website: http://home.hetnet.nl/~vanadovv/Energ.html
January 9th, 2007 at 4:05 pm
De waarde van aardgas heb ik via de website van Electrabel (ik woon in België). Die van stookolie weet ik niet meer hoe ik eraan kom. Bedankt voor je antwoord
March 12th, 2007 at 8:09 am
Ben recent overgeschakeld van een 30 jaar oude stookolieketel naar een HR-top gas-ketel van Vaillant en heb het gasverbruik sinds december nauwkeurig bijgehouden. Het gas dat in Beringen geleverd wordt ( waar ik woon ) heeft een cal.waarde van 10,35 kw/kub.m.
Mijn verbruik is de afgelopen maanden gemiddeld ongeveer even hoog als mijn stookolieverbruik van vorig jaar( uitgaande van 10kWh/lt voor stookolie )en dus ben ik niet zo tevreden van de “besparing” door deze toch wel dure omschakeling!!
March 12th, 2007 at 9:02 am
Rob: ik kan me dat voorstellen! Heb je de leverancier hier al op aangesproken?
April 9th, 2007 at 8:08 pm
Rob,
Met simpelweg vergelijken van de hoeveelheid verbruikte energie ben je er nog niet. Een aantal vragen:
April 13th, 2007 at 7:17 am
hoeveel engergie vebruikt een villa??
May 4th, 2007 at 10:35 pm
Beste Chantal,
Hierop is geen kant-en-klaar antwoord mogelijk. In algemene zin kan je zeggen dat er meer energie wordt gebruikt naarmate een woning meer buitenoppervlakte (muren, daken, ramen) heeft, want daardoor verliest een huis warmte. Een vrijstaande woning heeft veel buitenoppervlak. Door sytematische isolatie (van oudere woningen) kun je veel energie besparen. Mijn hoekwoning gebruikte in 1979 nog zo’n 3600 m3 aardgas voor verwarming. Nu (na isolatie) is dat circa 1000 m3.
Naast verwarming verbruiken bewoners ook elektrische energie, waarop je ook kunt besparen door:
August 17th, 2007 at 2:14 pm
Wat is nou beter, een VR of HR ketel?
Beetje te algemeen, maar het is voor een tussenwoning, volledig geisoleerd, tweepersoons huishouden, tweeverdieners.
August 18th, 2007 at 8:13 am
De vraag is heel simpel te beantwoorden de HR ketel haalt meer warmte uit een m3 aardgas en is dus per definitie zuiniger met aardgas. het hoge rendement van een HR ketel komt omdat het retourwater een lage temperatuur moet hebben zodat de rookgassen kunnen condenseren deze extra warmte gaat bij de VR ketel zo het schoorsteentje uit.zoals aangegeven is de isolatie van een huis belangerijk de ventilatie gewild/ongewild is daarna de grootste verliespost.
November 26th, 2007 at 1:11 pm
ik ben over geschakelt van stookolie naar aardgas,met een hr condensatieketel mijn verbruik is 1000m3 gas tegen over stookolie +- 2000 liter
December 18th, 2007 at 4:53 pm
heeft u een goed geisoleerd huis
met die waarde die u geeft kom ik niet aan
zit nu in dec en verbruk 12 kuub per dag
heb alleen me verwarming op 15 graden staan is dit normaal
vrijstaand huis
hr ++
geen spoumuur isolatie
en veder ook geen andere isolatie
ik verwarm me huis met een houtkachel
December 18th, 2007 at 11:01 pm
Ik heb vanaf 1979 een hoekhuis, waar ik het eerste jaar 4000 m3 gas verstookte.
Na aanbrengen van spouwmuurisolatie en dubbele beglazing in de kamer zakte het verbruik naar 2800 m3. Na isolatie van mijn zolder, vloerisolatie, buisisolatie in kruipruimtes, radiatorfolie en het afsluiten van een open trap vanuit de kamer naar boven zakte dat naar jaarlijks 1800 m3. Ik kreeg toentertijd 30% subsidie.
4 jaar geleden bij vervanging van alle kozijnen door kunstof en HR++ beglazing zakte dat naar 1400 m3. Na installatie van de HR-ketel is mijn verbruik nu ca 1150 m3.
Spouwmuurisolatie is het eerste terugverdiend. Dat scheelt zo’n 10 m3 gas per m2 muuroppervlak.
December 19th, 2007 at 8:38 am
welke spouwmuurisolatie heeft u.
en wat waren de koste daar van.
ik heb gehoord dat je hier vocht problemen mee kan krijgen.
ik moet het dan in de bestaande spouw laten doen
ik vertook nu ongeveer 12 kuub per dag
als mijn verwarming op 15 graden staat
dus dit kan wel normaal zijn denk ik.
kunt u mijn hier iets over vertellen
groetjes denny
December 19th, 2007 at 12:22 pm
In 1979 heb ik mijn spouwmuur laten volspuiten met UF-schuim. Dat was toen niet zo duur. Achteraf had ik een ander materiaal moeten kiezen met een iets hogere warmteweerstand. Daarover kun je het best de vakhandel raadplegen. Ik denk dat polyurethaan beter is. Dat bestond toen nog niet.
Het bij mij gebruikte schuim verkruimelt makkelijk.
En ik kreeg na een jaar of 10 wel last van vochtdoorslag. Ik heb onlangs mijn buitenmuur aan de zuidwestkant hiervoor laten behandelen.
Al met al heeft de spouwmuurisolatie mij de afgelopen 28 jaar zeker 28 x 1200 = 33600 kuub gas bespaard.
Ik heb sinds 11 jaar vloerverwarming in de huiskamer (zelf aangelgd). De thermostaat start om 7.00 uur met 19 graden. Elke 2 uur gaat dat met 0,2 graad omhoog tot 19.00. Dan is de kamertemperatuur 20,2 graden. Vanaf 21.00 uur wordt er niet meer gestookt. De vloer blijft dan nog een paar uur warmte afgeven.
Ik heb eergisteren 11,3 kuub gebruikt en gisteren 10 kuub.
Je moet je huis wel warmer kunnen krijgen dan 15 graden. Wellicht kun je de maximale watertemperatuur van je CV-ketel iets verhogen. Uiteraard verstook je dan wel meer.
Maar isolatie is een goeie investering.
Dat betaalt zich binnen een paar jaar terug.
Groeten, Arie
December 19th, 2007 at 8:31 pm
dank je wel arie
groetjes denny
December 20th, 2007 at 9:39 am
Als je lager, maar langer, stookt, haal je mijnsinziens meer energie uit je gas en krijg je een aangenamer klimaat. Immers, hoe lager de watertemperatuur, hoe beter de condenserende werking van de ketel? En met heel heet water verschroei je de lucht (het radiatorluchtje in het begin van het stookseizoen), je stookt lucht heet en omhoog (terwijl het beneden koud blijft), je hebt maar ‘even’ stralingswarmte uit je radiatoren. Bij lagere watertemperatuur heb je meer(langer) stralingswarmte, je hebt minder schroeilucht en de temperatuurvariatie vertikaal is ook minder.
Uiteraard moeten je ketel en thermostaat dit wel ondersteunen (modulerende ketel).
December 21st, 2007 at 4:36 pm
Hallo,
Ik ben sinds kort verhuisd. Wij hebben best een ruim huis. Wij verbruiken ongeveer 10 kuub gas op een dag, nu in de winter. Is dit veel? Wij hebben een HR-ketel. Nu
December 21st, 2007 at 10:13 pm
Jolanda, 10 kuub op een dag in de winter voor een ruim huis is m.i. minder dan gemiddeld. Ik heb de afgelopen dagen 11 kuub verbruikt in een goed geisoleerd hoekhuis. Kamertemperatuur 20 graden.
December 21st, 2007 at 10:38 pm
Wat betreft het lager (langer) stoken (ard.
Je wilt wel overdag een acceptabele temperatuur ervaren. Ik vind 15 graden niet acceptabel. Belangrijk is dat je de maximum temperatuur van het ketelwater niet te hoog instelt. Dan is het rendement van je HR-ketel inderdaad hoger en stookt je ketel langduriger met een lagere vlam. Mijn ketel (een Vaillant Solide) moduleert ook als de watertemperatuur de max.temperatuur nadert, terwijl ik geen modulerende thermostaat heb. Verder is het natuurlijk zinnig om de thermostaat ’s nachts lager te zetten. Het warmteverlies is immers evenredig met het verschil tussen binnen- en buitemtemperatuur. En deze laatste is ’s nachts aanmerkelijk lager dan overdag.
January 30th, 2008 at 12:57 pm
Ik heb een combinair hr ketel en het lijkt alsof ik in de koude maanden zo’n 20% bespaar op me energie rekeningn
February 1st, 2008 at 12:04 pm
Wij zijn verhuisd naar een ruime half vrijstaande woning en vrij gelegen in de polder.
Bouwjaar 1991 en goed geisoleerd.
Wij hebben een nieuwe hr ketel laten plaatsen.
Maar het gasverbruik is erg hoog.
12 kuub per dag.
Is dat normaal,wij vinden van niet?
Weet iemand daar antwoord op
February 1st, 2008 at 8:06 pm
@Jolanda:
Een half vrijstaand huis komt wat verbruik betreft overeen met een hoekwoning. Het gasverbruik is afhankelijk van een groot aantal factoren:
Een tip: noteer elke maand de gasmeterstand, ook ’s zomers. Aan de hand van het zomerverbruik kun je het douche- en tapwatergebruik afleiden. Als je dat aftrekt van je totale gasverbruik kun je bereken wat je voor verwarming gebruikt.
Je moet het douchegebruik niet onderschatten. 20 Minuten douchen komt ongeveer neer op 1 kuub gas. Ook dat kun je meten.
February 2nd, 2008 at 2:41 pm
@Jolanda:
Een aanvullende opmerking.
Over die 12 kuub kan ik niets verstandigs zeggen. Is dat het gemiddelde over januari?
Ik heb in mijn achteraf geisoleerd hoekhuis (bouwjaar 1974)in januari 213 kuub gebruikt, oftewel 6,9 kuub/dag. Januari was weliswaar niet koud, maar het heeft wel flink gewaaid, waardoor het gasverbruik nadelig wordt beinvloed.
March 14th, 2008 at 8:56 am
Goed artikel, heb ik geplaatst op verwarming.startkabel.nl
April 4th, 2008 at 9:49 am
Koop nooit een Daalderop Combinair. Tenzij je wakker wil liggen voor het milieu. Ik heb er een en hij produceert 53 dB. Volgens het bouwbesluit is 45 dB maximaal en dan te kedenken dat 3 dB een verdubbeling van het geluidsnivo is. Graag hoor ik ervaringen van anderen.
April 4th, 2008 at 4:55 pm
@ bbob: Wat is de herkomst van het geluid?
Er is namelijk een tweetal mogelijkheden.
April 23rd, 2008 at 3:37 pm
Beste BBob,
De CombinAir zelf produceerd 47dBa, zie rapporten van Peutz adviesburo. In het bouw besluit staat niets over de geluids productie (hinder) van producten in de woning zelf. Echter de ISSO-GIW2007 zegt dat technische toestellen een geluid mogen produceren van max. 50dBa, maar de hinder hiervan mag niet meer dan 30 dBa in een verblijfs gebied (slaapkamers, woonkamers), dus zal er in dat geval iets van een omkasting / technische ruimte gerealiseerd moeten worden. Verder is het zo dat er ook geluid ontstaat in de lucht kanalen. (dus buiten het toestel) Vaak maakt de afzuig ventilator van het ventilatie systeem meer geluid, in de tussen of maximaal stand.
Dus (hoe raar ook) bouwbesluit heeft geen eisen, maar de ISSI-GIW2007 wel. Zie boven.
Ik hoop je te hebben geholpen. Groet Paul.